Gebakken griesmeel met kokos en sesam - kast vol kookboeken 54

Ik stond op het punt te gaan zeggen dat ik eigenlijk nooit nagerechten maak. Maar mijn blog liegt niet: ik heb in tien jaar tijd 35x geschreven over een nagerecht. Dat was vooral in de tijd dat ik elke maand bakte met de Daring Bakers. De bakkers kwamen uit alle windstreken, en velen kwamen uit landen waar het gewoon is om gebak te eten na het avondeten. Sinds de groep is opgeheven, heb ik bijna niet meer over nagerechten geschreven. Dat krijg je, we wonen in een bakje-vla-na-het-eten-land. 
De enige nagerechten die ik met enige regelmaat maak, zijn: 

• warme custardvla (voor als je in een paar minuten iets in elkaar wilt draaien)
• tiramisu (voor als je een paar uur over hebt en er iemand jarig is)
• apple crumble (voor als je te weinig gekookt hebt)
• en mijn man maakt graag pudding (karamelpudding, chocoladepudding, griesmeelpudding), maar vergeet dan op tijd te beginnen zodat de pudding niet op tijd gekoeld is

Maar soms moet je een nagerecht maken. Bijvoorbeeld als je een project doet waarbij je uit al je kookboeken om de beurt een recept kiest :-) Vandaag kwam dit boek uit de kast: "Nagerechten - inspiraties voor een smaakvol diner". Ik had een keukendag gepland, en daar past een nagerecht wel in. Een keukendag houdt vandaag in: erwtensoep voor morgen, stoofpot voor vandaag, een lekker nagerecht, en een nieuwe lading noten-dadelrepen. Misschien ga ik zo ook nog even nieuwe granola maken, hmmm!

Het is een chique boek, met veel bijzondere en bewerkelijke recepten. Verwacht vooral geen chocoladevla. Wel "gestoomde chocolade-pruimenpuddinkjes". Butterscotchtaart. Aardbeien Romanov (met cointreau). 
Het boek is onderverdeeld in:

• koude nagerechten (ijs, bavarois...)
• warme nagerechten (beignets, lavacakejes...)
• taarten, cakes en gebak (pecan pie, fruitvlaai...)
• kleine lekkernijen (noga, truffels...)

Ook de vormgeving is mooi: een hard kaft, stofomslag, en heel veel grote kleurenfoto's. Het boek bevat geen theorie, en ook weinig tips en opmerkingen. De recepten zijn kort en zakelijk geformuleerd, maar bevatten genoeg informatie. 

Het boek in in Nederland uitgegeven door De Lantaarn, onder ISBN 9789054265306. Het is tweedehands goed verkrijgbaar, maar nieuw niet meer..Het oorspronkelijke boek heet "Desserts" en is door Murdoch uitgegeven, in Australië. 

Het recept dat ik gekozen heb voor vandaag, is "kokos-griesmeelruitjes". Ten behoeve van de google-zoekers heb ik hem vernoemd naar "gebakken griesmeel met kokos en sesam". Het is een extra dikke griesmeelpap die met kokosmelk is gemaakt, verrijkt met ei (waarvan het wit is opgeklopt), bedekt met een laagje sesam, in de oven gebakken, en geserveerd met vers fruit. Wij vonden hem erg lekker, vooral in combinatie met vers, zacht fruit. Blauwe bessen doen het er erg goed bij. Het was niet eens zo veel werk, dat kan ik best nog eens doen - als ik de oven niet nodig heb voor het avondeten. 

Gebakken griesmeel met kokos en sesam - recept
Voor 8 personen
20 minuten voorbereiden,  een uur bereiden

50 gram sesamzaad (de helft is ook genoeg)
125 gram tarwegriesmeel naturel
230 gram fijne kristalsuiker
7,5 dl kokosroom (lees: romige kokosmelk)
2 eetlepels ghee of olie
2 eieren, gesplitst
1/4 theelepel kardemompoeder
vers fruit voor erbij

Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius.
Vet een ondiep bakblik van 18x28 cm in. (of rond, 24 cm doorsnee)

Rooster het sesamzaad in een droge koekenpan op matig vuur 3-4 minuten, schud zachtjes met de pan heen en weer tot alle zaadjes goudbruin zijn. Haal ze meteen uit de pan om te voorkomen dat ze verbranden.

Doe het griesmeel, de suiker en de kokosroom in een grote steelpan; breng het mengsel op matig vuur al roerend in ongeveer 5 minuten aan de kook. Voeg de ghee of olie toe en blijf roeren tot het mengsel loskomt van de zijkant van de pan. Laat afkoelen. (Tot beneden 63  graden, anders stolt het ei straks.)

Klop de eiwitten tot zich stijve pieken vormen. Spatel de eiwitten met de eidooiers en de kardemom door het afgekoelde griesmeelmengsel. Schep het mengsel in het bakblik en bestrooi met het sesamzaad. Bak het in ongeveer 45 minuten goudbruin. Snijd er ruitjes van en serveer ze met vers fruit.

Ik vond het lekker om de griesmeel te koelen tot koelkasttemperatuur. Overigens is dit gerecht koemelkvrij en glutenvrij.

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Fruit- en notenrepen zelf maken

Ik stond laatst bij de kassa van de supermarkt, en ik had honger. En tegenwoordig liggen daar niet meer alleen candybars, maar ook meer verantwoorde tussendoortjes, als noten en dadelrepen. Mijn keuze viel op een fruitreep met noten, van het merk Nakd: Cocoa delight. Bevat 127 kcal, 17 gram koolhydraten. Netjes voor een tussendoortje. En een leuk product, zonder kunstmatige toevoegingen.

En ik vond het lekker! De volgende keer kocht ik ze uit het gewone schap, vier in een verpakking, 67 cent per stuk.

De fabrikant van Nakd is duidelijk trots dat er zo weinig in de repen zit. Dadels, cashewnoten, rozijnen, cacao, natuurlijk aroma - dat is alles. Inclusief de percentages. Dat kunnen we ook zelf.

Nu is er een voorbehoud: je moet wel een keukenmachine hebben. Een blender kan dit niet (die is voor vloeistof) en een staafmixer ook niet (die kan dit niet aanzuigen naar z’n messen). Gewoon hakken met een mes wordt niet fijn genoeg.
Maar met mijn keukenmachine werd het mengsel in een paar minuten helemaal fijn en plakkerig. Ik kon het in een vorm aandrukken, en toen ik het gekoeld had, kon ik er repen van snijden. Ze waren heerlijk! En ze kostten 28 cent per stuk. Het enige wat je dan mist, is “natuurlijk aroma”. Ik weet natuurlijk niet wat dat inhoudt, maar ik heb het ook niet gemist.

Voor iedereen die zich niet uitgedaagd voelt, te weinig tijd heeft, of geen keukenmachine - blijf gerust de producten van Nakd kopen. Ze zijn goed bezig! Je kunt meer lezen over hun verhaal op www.nakd.nl. Hun site doet het niet op mijn mobiele apparaat, maar op een desktop computer wel.

De hoeveelheden die ik gebruikt heb om vier repen van 35 gram te maken: 67 gram gedroogde, pitloze dadels, 40 gram ongezouten cashewnoten, 24 gram rozijnen, 9 gram ongezoete cacaopoeder. Ik heb de noten voorgemalen in het kleine hakmachientje van mijn staafmixer, en vervolgens alles een paar minuten laten draaien in mijn keukenmachine. Toen in een klein bakje aangedrukt en gekoeld. Dat is alles :-)

Vegetarische aardappelschotel met een Thaise twist - Kast vol kookboeken 49

De allerlekkerste roerbakgerechten. Dat is een boek waar ik naar grijp als ik niet te moeilijk maar wel iets nieuws wil koken. Alle recepten die ik heb geprobeerd gaven heerlijke gerechten, en ze lukten probleemloos. Echt een aanrader als je graag wokt. 

De 170 recepten zijn onderverdeeld in:
- soepen en voorgerechten
- gevogelte en vlees
- vis en schaaldieren
- vegetarische gerechten
- rijst en noedels
Overal staat een kleurenfoto bij en een serie stap-voor-stap-foto's. Niet dat ik die laatste ooit gebruik, maar vooruit. De recepten zijn bondig geschreven, en vaak nog aangevuld met een tip van de kok of een variatie. Er worden geen buitenissige* ingrediënten of technieken gebruikt. 
Wat ik wel mis is de bereidingstijd. Die moet ik zelf inschatten voor het koken.

De schrijver van het boek wordt niet vermeld, alleen de uitgever: Parragon. Het is vertaald uit het Engels, maar de originele titel of schrijver staat er niet bij. Dan word ik nieuwsgierig, en via internet kom je een heel eind als je geduld hebt: "Greatest ever wok & stirfry; easy and delicious step-by-step recipes". Maar de schrijver blijft onbekend. 
Ik heb zitten zoeken of er in het Engels een wezenlijk verschil is tussen "to wok" en "to stir-fry", maar dat is niet anders dan in het Nederlands. Roerbakken doe je in een en wok of een andere pan, in een wok kun je ook andere technieken dan roerbakken gebruiken.
Wikipedia heeft ook nog wat interessants te melden op z'n Engelse pagina: de term stir-fry is in 1945 geïntroduceerd door  de schrijver van "How to cook and eat in Chinese". Ze schreef (en ik vertaal): "ch'ao kan grofweg worden omschreven als het op-hoog-vuur-vetarm-voortdurend-omscheppend-snel-bakken van kleingesneden voedsel met vochtige kruiderij". Het lijkt nog het meest op het westerse sauteren. Omdat de timing zo belangrijk is, en je zo snel werkt, zou je het ook flitskoken (blitz-cooking) kunnen noemen." Duidelijk dat die laatste term het niet gered heeft, maar stir-fry is de voorvader van "roerbakken".

Het boek uit 2004 is tot mijn verbazing nog nieuw te krijgen voor 18 euro, maar ook tweedehands uitstekend verkrijgbaar. ISBN 9781405421331

Het recept dat ik gekozen heb voor deze aflevering komt uit het hoofdstuk vegetarisch, en het is zelfs veganistisch (en dus koemelkvrij). 

Vegetarische aardappelschotel met een Thaise twist
In het boek heet dit gewoon "aardappelschotel", maar de Thaise twist zie ik in kokosmelk, citroengras, limoensap en lente-ui. 

De bereidingstijd zit 'm vooral in het snijden van de groenten. Neem daar de tijd voor. Daarna ben je zo klaar.

Alles wat hieronder tussen haakjes staat, komt van mij.

900 gram glazige aardappels (bedoeld wordt: vastkokende)
2 eetlepels plantaardige olie
1 gele paprika, zonder zaadjes en gesneden
1 rode paprika, zonder zaadjes en gesneden
1 (winter)wortel, in luciferdunne reepjes
1 courgette, in luciferdunne reepjes
2 teentjes knoflook, uitgeperst
1 vers rood pepertje, zonder zaadjes en gesneden
bosje lente-uitjes
1,25 deciliter kokosmelk
1 theelepel citroengras, gehakt (en dus vers)
1 theelepel limoensap
geraspte schil van 1 limoen
1 eetlepel verse koriander, gehakt

(Even over de ingrediënten. Ik heb alles vers gekocht. Dus verse citroengrasstengels, een verse limoen, verse koriander... nou ja, geen verse kokosmelk. 
Je kunt een heleboel vervangen door niet-vers. Poedercitroengras, sambal ipv pepertje, limoensap uit een flesje, gedroogde koriander, knoflookpoeder... ik zou het voor de smaak en de voedingswaarde niet aanraden, maar het kan wel en je bent goedkoper uit.)

Tip van de kok: Zorg ervoor dat u de aardappels niet te gaar kookt, want dan zullen ze tijdens het roerbakken uit elkaar vallen. 
(Ik zou eraan toe willen voegen: ook niet te kort, want dan krijg je ze niet gaar tijdens het bakken.)

(0. Dit staat er niet bij als stap: maar snijd de paprika's, de wortel, de courgette, het pepertje en de lente-ui, pers de knoflook uit, hak de koriander en het citroengras fijn, rasp de schil van de limoen en pers hem daarna uit.)

1. Snijd de aardappels met een scherp mes in blokjes.

2. Breng een grote pan met water aan de kook en kook de aardappels hierin 5 minuten. (Ik heb op dit punt zout toegevoegd.) (Begin te tellen als het water weer kookt na toevoeging van de aardappel.) Laat ze daarna goed uitlekken.

3. Verhit de olie in een voorverwarmde wok of grote koekenpan. Draai de pan rond tot de olie heel heet is (maar nog niet rookt). 

4. Roerbak hierin (op hoge temperatuur en voortdurend omscheppend) aardappels, paprika, wortel, courgette, knoflook en pepertje gedurende 2-3 minuten.

5. Voeg lente-ui, kokosmelk, citroengras en limoensap toe en roerbak nog 5 minuten. 

6. Voeg limoenschil en koriander toe, roerbak nog een minuut en dien dan gelijk op.

Ik vond het een lekker gerecht, en behoorlijk anders dan we gewend zijn. De smaak mag van mij wel steviger: meer limoensap, meer knoflook, meer pepertjes. En ik heb zowel bij het koken van de aardappels als bij het roerbakken zout toegevoegd. 

 Voor wie het ook gaat uitproberen: eet smakelijk!

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier. 

---

* Buitenissig is een woord dat door Douwes Dekker (Multatuli) is bedacht in zijn Max Havelaar. Het was een speelse taaluitvinding, en hij bedoelde ermee: buiten dat wat gewoon is. Hij schreef het met een trema op de i: buitenïssig.

Pap met appel uit de oven - Kast vol kookboeken 48

Het boekje dat in deze aflevering centraal staat, komt uit het uitverkoopkastje van onze boekhandel. Ik kan het nooit laten om even te kijken of er een buitenkansje tussen zit. Liefst een bijzonder thema, zodat het echt een aanvulling is op mijn verzameling.
Deze keer vond ik het boekje "Pap, muesli en granola". Natuurlijk kocht ik hem vanwege de granola, ik ben dol op het zelf maken van "crunchy muesli".
Wist je dat het woord cruesli een merknaam is, en fabrikanten zich daarom in bochten moeten wringen om een herkenbare naam te geven aan hun "knapperige muesli"? Het Engelse woord is granola, dus ik ging ervan uit dat het een van oorsprong Engels boek was. Maar nee: de oorspronkelijke titel is
"Gröt & muesli". Het is Zweeds! Gröt betekent pap, en is vast verwant aan onze "grutten".
Maar, hoewel ik het boek dus kocht vanwege de granolarecepten, heb ik voor deze aflevering gekozen voor iets anders: een van de pap-recepten. Pap heeft een oubollige reputatie, maar ik houd eigenlijk best van Brinta, Weetabix, griesmeelpap enzo. Tijd voor iets nieuws!

Het is geen dik boekje, het bevat ongeveer 50 recepten. Eerst papsoorten op basis van haver, gerst, rogge, en tarwe. Dan andere bereidingswijzen, de verwerking van restjes pap, en tenslotte nog een paar bladzijden met muesli, granola, fruit en jam.
Tussendoor wordt ook wat theorie behandeld over graansoorten, bereidingswijzen en gereedschappen.
Er wordt heel veel vers fruit gebruikt in de recepten, en bij elk recept staat ook een stukje over de geschiedenis of andere wetenswaardigheden. En een foto, ook heel belangrijk. Het verbazende is, dat ze erin zijn geslaagd om de pap aantrekkelijk te fotograferen :-)

Het boekje is in 2015 uitgekomen in het Nederlands, en gewoon nog nieuw verkrijgbaar. ISBN 9789044743203. Het is geschreven door Viola Adamsson, een Zweedse dokter die zich gespecialiseerd heeft in de Scandinavische voedingsgewoonten. Vandaar dat ze uitgebreid ingaat op de gezondheidsaspecten.

Ik heb dus gekozen voor een paprecept, maar dan wel een met een twist: pap met appel uit de oven. Eigenlijk staat er dat je speltvlokken en quinoavlokken moet gebruiken, maar mijn supermarkt had alleen de eerste, en het ging prima toen ik voor beide de speltvlokken gebruikte.
Als je de pap in de oven zet, ziet het er niet uit alsof het enige stevigheid gaat krijgen. Maar na een dik halfuur komt er toch wat lekkers uit de oven! Gaar, goudbruin en geurend. Ik vond het heel lekker, hoewel ik wat aanpassingen ga doen de volgende keer. Zo houd ik zelf meer van kaneel dan van kardemom, mag er best wat meer zout en suiker in (sorry dokter), en kan ik allerlei varianten bedenken met ander fruit.

Er staat in het boekje dat het 6 porties zijn, maar ik zou zeggen 3. Dan heb je zo'n 400 kcal per persoon binnen, een volledige maaltijd.

Pap met appel uit de oven
Een perfect ontbijt voor in het weekend. Bak de pap in de oven en zet de schaal op tafel.

70 gram speltvlokken
50 gram quinoavlokken (ik heb dus 120 gram speltvlokken gebruikt)
500 ml volle melk (geitenmelk, in mijn geval)
2 eieren
1 mespunt zout (mag best wat meer)
1/2 theelepel versgemalen kardemom
1 eetlepel ruwe suiker (mag best wat meer)
60 gram rozijnen
1 appel in stukjes

Kardemom komt uit Zuid-Oost-Azie en is in Scandinavie een veelgebruikte specerij sinds de Vikingen het meenamen. Zweedse koffiebroodjes smaken er bijvoorbeeld naar. Wikipedia zegt dat het naar bergamot, citroen en kamfer ruikt. Die kamfer is de reden dat ik er niet zo dol op ben, het doet me te veel aan zeep denken. De volgende keer gebruik ik speculaaskruiden, daar zit ook wat kardemom in, en in mijn tijd bij de Daring Bakers waren speculaaskruiden mijn handelsmerk :-)

Goed, het recept:
Verwarm de oven voor op 200 graden.
Meng de vlokken met de melk, de eieren en de overige ingrediënten in een kom. Giet het mengsel in een ingevette ovenschaal (oppervlak ongeveer 500 vierkante centimeter).
Bak ongeveer 25 minuten in het midden van de oven. 
(Bij mij duurde het 35 minuten tot de pap goudbruin was en wat stevigheid had. Vervolgens heb ik het nog 10 minuten laten afkoelen om wat op te stijven.)

Strooi wat ruwe suiker over de pap.
Serveer de pap met een beetje vanilleyoghurt of melk. (Dat zou ik nou weer niet doen.)

Ik vond de gare speltvlokken heel lekker om te eten. Ze hebben nog een vlokkenstructuur maar zijn toch helemaal zacht. Ze nemen natuurlijk de smaak aan van je vulling, maar zelf voegen ze ook wat extra's toe, iets nootachtigs.
Ik kan me zo voorstellen dat bessen ook heerlijk zijn in dit recept. Of walnoten bij de appel. Of veel rozijnen erin en dan keukenstroop erbij eten. 

Hoe dan ook: eet smakelijk!

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Brood-roos met pesto - kast vol kookboeken 47

Voor meer informatie over mijn project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.

Zoet zonder zuivel. Dat is mijn nieuwste bakboek. Bruikbaar voor iedereen met lactose-intolerantie of koemelkallergie. 
Het is geschreven door Erica Schot, die al eerder "Lekker zonder koemelk" schreef. Dat was een basiskookboek, en "Zoet zonder zuivel" is een bakboek. Het zijn trouwens niet allemaal zoete recepten, in het broodhoofstuk staan ook hartige gerechten. 
Beide boeken zijn nieuw verkrijgbaar: ISBN 9789402164190 en 978940213878.

Het boek bevat meer dan 120 recepten, van toetjes tot taarten en van bonbons tot krentenbollen. Ook verjaardagstaarten en kruidnoten kwam ik tegen!
Het boek ziet er vrij eenvoudig uit, maar van elk recept is een kleurenfoto opgenomen (hoewel je soms zelf even moet uitzoeken welke foto bij welk recept hoort). 
Het niveau is niet heel hoog, en dan bedoel ik de moeilijkheidsgraad, maar ook de kwaliteit van de receptuur. Maar de recepten zijn getest en zouden moeten lukken. En ze zien er heel lekker uit!
Erica heeft veel variatietips opgenomen, en in de inleiding ook wat uitleg over verschillende soorten plantaardige melkvervangers.
Ik ben heel blij met mijn nieuwe boek en raad het iedere bakker die melkvrij moet (of wil) bakken aan.

Vandaag heb ik een van de recepten geprobeerd: de broodroos met pesto. Het is een hartig Italiaans broodrecept, maar dan omgetoverd tot roos. Het mag er dan ingewikkeld uitzien, het is een eenvoudig kunstje om te leren.

Broodroos met pesto
*opmerkingen tussen sterretjes zijn van mij* 

Voor het deeg:
7 gram droge gist
50 ml warm water *niet te heet, dan gaat de gist dood*
200 ml plantaardige melk *Erica gebruikt rijstmelk*
2 theelepels Italiaanse kruiden
1 theelepel zout
1 ei
500 gram bloem
ronde ovenschaal, 25 cm
Voor de vulling:
75 gram plantaardige margarine
50 gram basilicum pesto
*ik heb alleen pesto gebruikt als vulling, geen margarine*

Week de gist in het warme water. 
*Eigenlijk hoeft dat niet met de Nederlandse instantgist, maar het kan geen kwaad. Lees hier uitleg.*
Verhit de rijstmelk totdat deze bijna kookt. Voeg, van het vuur af, de margarine, de Italiaanse kruiden en zout toe en roer totdat de margarine is gesmolten in de melk. Kluts het ei en voeg deze, samen met de gist, toe aan de melk. 
*Wacht even tot de melk onder de 63 graden is, anders stolt het ei.*
Zeef de bloem in gedeelten door de melk. Kneed met de hand totdat er een samenhangend deeg ontstaat.
*Ik had iets meer bloem nodig voor het brooddeeg. Het deeg is goed als het nog net een beetje aan je vinger plakt, als plakband. En ik kneed wel wat langer dan "tot het samenhangt": ik kneed tot het soepel en elastisch is, omdat het brood is.*
Vorm een bal en laat deze, in een schaal, afgedekt met een vochtige theedoek, op een warme, tochtvrije plek, ongeveer een uur rijzen.

Verwarm de oven voor op 200 graden. 
Vet de ovenschaal in en bestuif met bloem. Meng de margarine en de pesto. Rol het deeg, op een met bloem bestoven oppervlak, uit tot een grote lap deeg. Druk hier rondjes uit met een doorsnede van ongeveer 5 cm. 
Smeer op ieder rondje een beetje van het pestomengsel. Vouw ieder rondje tweemaal dubbel en zet in de ovenschaal. 
*Ik heb het brood ook nog met losgeroerd ei bestreken, voor een mooie glans.*
Bak in de voorverwarmde oven van 200 graden voor ongeveer 40 minuten, draai na 10 minuten de oven omlaag naar 175 graden om verbranding te voorkomen. 
*Ik heb mijn heteluchtoven 30 minuten op 190 en 10 minuten op 160 laten bakken, en het brood was mooi gaar.*

Als je ook de variaties wilt, of meer recepten, dan moet je zelf Erica's boek maar kopen! :-) En kijk ook even naar de Facebookpagina die bij haar boeken hoort: https://www.facebook.com/lekkerzonderkoemelk

Vegetarische nasi goreng - Kast vol kookboeken 45

In elke Engelse stad vind je op elke straathoek een kringloopwinkel voor een goed doel. Dit jaar heb ik met mijn dochter een thrift-store-tour gedaan, op jacht naar een leuk souvenir. Zij kwam thuis met een bruidsmeisjesjurk voor 5 pond, en ik met ... een kookboek van Mary Berry. Over haar schreef ik ook al in mijn blog over de cappuccinotaart. Toen dacht ik nog dat zij van de zoetigheid was. Maar niets is minder waar: ik heb nu haar "Complete cookbook"! 

Het is een 25 jaar oud kookboek, en dan ook nog eens in de Engelse traditie. Dat betekent dat het kookdeel voor ons nogal ouderwets aandoet. Eigenlijk heb ik het boek ook gekocht voor de laatste 120 bladzijden, vol met pie, tart en dessert. 
Maar om het interessant te houden, heb ik mezelf gedwongen om een avondmaaltijd te kiezen. Dat was heel wat werk, 350 pagina's doorwerken. Het is grondig opgezet, van warme en koude soep, langs voorgerechten, eieren & kaas, vis & schaaldieren, gevogelte & wild, vleesgerechten, vegetarische gerechten, pasta & rijst, en tenslotte groenten & salades. En dan natuurlijk nog mijn favoriete deel: "yeast cookery, pies, tarts, hot desserts, chilled desserts". 

Aan het begin van elk hoofdstuk staat een foto-index van de recepten, met een korte beschrijving. Ideaal vind ik dat, maar je komt het maar weinig tegen. Bij de meeste recepten staat nog wat extra informatie of een handigheidje.
Je kunt uit dit boek koken zonder omrekentabellen, want naast de ounces, pounds en pints staan ook overal grammen en milliliters.

Ik heb een vegetarisch en melkvrij recept gekozen uit het hoofdstuk "rijst en pasta". Ja, dat zijn de twee diëten waar ik tegenwoordig rekening mee moet houden. Maar het werd een heerlijk hartige maaltijd, mijn gezinsleden geloofden maar nauwelijks dat het vegetarisch was - en mijn vega-dochter wil het recept mee als ze het huis uit gaat. Een succes dus!

Vegetarische nasi goreng
Nasi goreng betekent "rijst gebakken".
Recept voor 6 personen (dat klopte bij ons)

(Ik had nog nooit tamarindepasta gebruikt. Het is een kleverige pasta die uit tamarindepeulen komt en in de Indonesische en Indiase keuken wordt gebruikt als smaakmaker. Hij staat gewoon in de supermarkt bij de Indonesische ingredienten.)

Wat heb je nodig:
375 gram langkorrelige rijst (ik heb pandan rijst gebruikt)
zout
2 eetelepels tamarindepasta
2 eetlepels plantaardige olie
8 sjalotjes (ik doe gewoon twee fijngesnipperde grote uien)
3 teentjes knoflook
blokje verse gember van 1 cm, geraspt (meer kan ook best)
2 theelepels kerriepoeder (of een ander lekker currymengsel)
1/4 theelepel chilivlokken
1/4 theelepel kurkuma
1/2 kleine kool, fijngesneden (ik heb een zakje voorgesneden spitskool gebruikt)
2 tomaten, ontveld, van zaden ontdaan en in blokjes gesneden (ik heb geen bezwaar tegen vel en zaadjes, dus dat sla ik in dit recept over)
3 eetlepels sojasaus (dat is niet hetzelfde als ketjap)
1 eetlepel donkere basterdsuiker

Voor erbij: 
- rauwe tomaten, paprika, komkommer, selderijstengels etc
- reepjes omelet (of snijd die gewoon in stukjes en roer hem door het eten)

En ik heb er zelf ook nog pindakoek (rempejek) en javaantjes (sambal goreng kentang) bij gegeven. Kijk een beetje uit met die pindakoek, hij bevat 600 kcal per 100 gram...

1. Kook de rijst volgens de instructies op de verpakking, vergeet het zout niet. Spoel de rijst na het afgieten af met koud water en roer er de tamarindepasta door. Als jouw tamarindepasta erg plakkerig is, verdun hem dan eerst met heet water, anders krijg je het niet door de rijst.

2. Verhit  1 eetlepel van de olie in een wok, en bak de uien 3-5 minuten. Voeg knoflook, gember, kerrie, chilivlokken en kurkuma toe, en bak nog 1 minuut op matig vuur.

3. Voeg de kool toe en bak 3-5 minuten. Voeg de tomaten toe en bak nog 2-3 minuten. (Controleer wel even of de kool beetgaar is.) Haal uit de pan. 

4. Verhit de overige olie in de pan, voeg de uitgelekte rijst toe, en bak zachtjes tot het bruin is. Doe de groenten er weer bij. Voeg sojasaus en suiker toe en warm zachtjes door. 

5. Serveer warm, met de groenten als bijgerecht en de omeletreepjes. En als je wilt met de pindakoek erbij en javaantjes erover gestrooid.

Omeletreepjes volgens Mary Berry: roer 2 eieren los met flink wat zout en peper. Smelt 30 gram boter in een omeletpan. Doe de eieren erin en bak tot het gestold is. Laat afkoelen, rol op en snijd in dunne plakjes/spiralen.
(Ik vind dat veel te veel boter, bovendien heb ik geklaarde boter gebruikt ivm de koemelkallergie, en ik heb een scheut (geiten)melk door de eieren geroerd, anders wordt het gewoon gebakken ei. Verder zit mijn omelet gewoon fijngesneden door het eten.)

Eet smakelijk!

(Voor de achtergrond van het project "mijn kast vol kookboeken", klik hier.)

Groene salade met kiwi en grapefruit - Kast vol kookboeken 43

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken" klik hier. En voor de galerij met afleveringen, klik hier. 

Ik heb een heel rijtje salade-kookboeken staan. Niet omdat ik zoveel verschillende salades maak, maar omdat er zo veel recepten niet geschikt zijn voor een deel van ons gezin. Er mag geen rucola in zitten, geen olijven en bijna geen kaassoorten, liever geen doperwten, zeker geen garnalen, en eigenlijk mag het ook geen rijst-, pasta- of aardappelsalade zijn. En dan moet het ook nog vegetarisch zijn voor een dochter. Ik geef het je te doen!

Salades die ik geregeld maak zijn:
- witlofsalade met appel, augurk en rozijnen
- spinaziesalade met walnoten, appel en spek
- veldsla met tomaat, brie, walnoot en honing 

En wat ook heel heerlijk is: rucola, sjalot, druiven, appel en geitenkaas. Maar die lust dus niet iedereen hier.

Nu wordt het deze dagen warmer en warmer, en ik wilde een andere salade eten. Ik heb een van mijn oudste kookboeken gepakt, uit 1987: "Salades voor iedere dag". De meeste kookboeken uit die tijd heb ik al weggedaan, omdat ze vol staan met vieze terrines, geleien en patés. Maar dit saladeboek kan nog wel gebruikt worden, wat de ingrediënten betreft.

Het is wel humoristisch om het eens goed te bekijken. Het boek wordt bijvoorbeeld aangeprezen met "geheel in kleur". Maar het grappigste is de belerende, pedante toon die de schrijver aanslaat. "Salades die als voorgerecht geserveerd worden mogen in geen geval te groot of te machtig zijn. Die zou de trek in de rest van uw zorgvuldig klaargemaakte diner geheel teniet doen. Voorgerechten moeten in kleine, kleurige en frisse porties worden opgediend. (...) Denk wel aan de afwisseling: nooit een vissalade als voorgerecht opdienen als er verder ook vis op het menu staat." Daar kom je tegenwoordig niet meer mee weg, als je kookboeken schrijft!

Het boek is samengesteld door Edith Hundhausen, in 1983, nog voor de val van de Berlijnse muur - want er staat "gedrukt in West-Duitsland". Edith heeft nog veel meer leuke boeken geschreven, maar de meeste zijn niet vertaald naar het Nederlands. De oorspronkelijk titel is "Salate, Schlemmereien für jeden Tag". Schlemmereien betekent zoiets als "smulpartijen, lekkernijen". Mijn Nederlandse uitgave heeft ISBN 9065900527, en is tweedehands goed verkrijgbaar. 

Het boek is uitgebreid opgedeeld in voorgerechten, buffetsalades, maaltijdsalades etc. Lang niet elke salade heeft een foto, dat is wel hinderlijk. 
Ik heb een recept gekozen uit de categorie "salades BIJ de warme of koude maaltijd". Dan kun je hem namelijk als groente eten, met daarnaast nog vlees en aardappels. Men houdt er hier namelijk niet van als de salade in zijn eentje al voldoende maaltijd is, dat is saai. 
Hij heet "Salade Nieuw-Zeeland", en ik denk dat dat een flauwe verwijzing is naar de kiwi die erin zit. Daarom noem ik hem: groene salade met kiwi en grapefruit. 
Het is een friszoete salade, met sappig fruit en een pittige dressing. Verrassend! Heel anders dan andere salades. Ik moet wel eerlijk zeggen dat ik bij voorbaat al iets heb aangepast: het eerste ingredient is "andijvie" en ik houd niet van rauwe andijvie. Ik heb hem vervangen door spinazie, en ik denk dat ijsbergsla ook een prima optie is.

Groene salade met kiwi en grapefruit
voor vier personen

1 grapefruit
1 struik bleekselderij (dat is wel veel hoor)
1 struik andijvie (of spinazie dus, 200 gram is wel genoeg)
3 kiwi's (kies voor rijpe gold-kiwi's, die zijn lekker zoet)

Voor de dressing:
1 eetlepel wijnazijn
1 theelepel mosterd
3 eetlepels olie
2 eetlepels slasaus
peper
zout
suiker
1 theelepel paprikapoeder (zoet)
paar druppels tabasco (pepersaus)

Snijd de grapefruit in stukjes. Dat doe je het best "a la vive". De instructie voor deze prachtige techniek zie je in dit filmpje. 
Verwijder van de bleekselderij de taaie, harde en/of vieze stukken en snijd er kleine, smalle stukjes van. Het recept zegt 2 cm, maar ik zeg: hoe fijner hoe beter.
Snijd de andijvie (of andere bladgroente) fijn (nadat je hem indien nodig hebt gewassen en gedroogd). 
Schil de kiwi's en snijd ze in plakjes (ik zeg: in blokjes). 
Doe dit alles in een grote kom en schep door elkaar. 

Meng de dressing zorgvuldig en schep hem vlak voor het serveren door de salade. 

Lekker met een gebakken aardappelproduct en een stukje kip. 

Eet smakelijk!

Elzasser miniquiches - Kast vol kookboeken 39

Een van de meest humoristische vertaalfouten die ik ooit in kookboeken ben tegenkomen, is deze. Op de flap van het boek "Bakken / hartige en zoete taarten, quiches, pasteien, bladerdeeghapjes" van Catherine Atkinson, staat: "Catherine Atkinson is huishoudkundige, gespecialiseerd in het maken van cordon bleu." Voor dit blog was ik me in haar persoon aan het verdiepen, en deze zin geloofde ik niet. Even zoeken, en voila: "Atkinson received training at the prestigious Cordon Bleu chef academy and has also studied Home Economics." We hebben het dus over een Cordon Bleu koksopleiding :-)

Na haar opleiding heeft Catherine de culinaire wereld veroverd. Op deze pagina kun je een indruk krijgen wat ze heeft gepresteerd op het gebied van kookboeken. Haar boeken en recepten zijn van hoge kwaliteit. Het boek dat ik zelf heb, is dus "Bakken / hartige en zoete taarten, quiches, pasteien bladerdeeghapjes". Zelf spreekt Atkinson in de inleiding van eenvoudige regels en basistechnieken, maar dit is geen boek voor de beginnende bakker. De recepten zijn lang en gedetailleerd, met diverse instructiefoto's en een grote foto van het eindresultaat. 

De eerste 67 bladzijden behandelen technieken, basisrecepten voor vulling en dergelijke, en sauzen. Daarna volgen bijna 200 bladzijden recepten, in 10 gedetailleerde categorieën, van pasteien tot nagerechten. 
Er staan vele klassieke taarten in, maar soms moet je even nadenken hoe ze heten. Wij kennen de lemon merengue pie onder die naam, maar in het boek heet hij citroenschuimtaart. Best logisch, maar even opletten. Net als de banoffee pie, die heet hier Boston bananen-toffeetaart. De Mississippi mud pie, daarentegen, heet gewoon zó. Overigens is dat recept ook verschrikkelijk lekker, ik heb het al vaak gebruikt.

Het boek is in 2002 in het Nederlands verschenen, en tweedehands nog goed verkrijgbaar. Het ISBN is 905920056X.

Het recept dat ik gekozen heb om over te bloggen, is "Elzasser prei-uientaartjes", ofwel mini-quiches. Het is een Franse ei-vulling in een klassieke quichedeeg, zacht en hartig. Serveer er een lekkere salade bij, en voor de vleesliefhebber een kruidige worst, en je hebt een heerlijke maaltijd.

Elzasser prei-uientaartjes
Voor 6 personen, 1 quiche per persoon

Ingredienten:
25 gram roomboter
1 ui, in dunne ringen
1/2 tl gedroogde tijm
450 gram prei, in dunne ringen
50 gram geraspte gruyere of emmentaler kaas
(goudse mag ook best hoor, hoewel de smaak er minder sterk van wordt)
3 eieren
3 dl kookroom
snufje nootmuskaat
zout en zwarte peper

Voor het deeg:
175 gram bloem
75 gram koude roomboter, in blokjes
1 eierdooier
2-3 eetlepels koud water
1/2 tl zout

En verder:
6 deegbakjes 10 cm
deegroller
bakbonen (gedroogde bruine bonen werken ook)

1. Zeef de bloem in een kom en voeg de boter toe.
Wrijf de boter met uw vingertoppen door de bloem totdat het geheel een fijne broodkruimelstructuur heeft.

2. Maak een kuiltje in het bloemmengsel. Kluts eierdooier, koud water en zout in een kommetje. Giet dit mengsel in het kuiltje. Meng de bloem en het vocht met een vork tot een zacht, elastische deeg ontstaat. Maak een bal van het deeg en druk hem plat. Verpak het deeg in huishoudfolie en laat het ongeveer 30 minuten koel opstijven. 

3. Vet zes bakvormpjes van 10 cm met boter in. Rol het deeg uit tot een dikte van 3 mm. Maak met een glad uitsteekvormpje van 12,5 cm zo veel mogelijk rondjes. Leg ze voorzichtig in de vormpjes en druk ze stevig tegen de bodem en kanten aan. Rol de restanten opnieuw uit en bekleed de overige bakvormpjes ermee. Prik gaatjes in de bodems en laat ze 30 minuten koel opstijven. 

4. Verwarm de oven voor op 190°C. Bekleed de deegbakjes met aluminiumfolie en vul ze met bakbonen, die u gelijkmatig over de bodem verdeelt. Zet de deegbakjes op een bakplaat.

5. Bak ze 6-8 minuten totdat de randen van het deeg goudbruin zijn. Verwijder de aluminiumfolie en bakbonen en zet de gedeeltelijk gebakken deegbakjes terug in de oven. Bak ze nog 2 minuten totdat de bodems droog zijn. Laat de deegbakjes, nog in de vormpjes, afkoelen op een rooster. Verlaag de oventemperatuur tot 180°C.

6. Smelt de boter in een grote koekenpan op matig vuur. Voeg de uienring met tijm toe en bak ze, onder regelmatig roeren, in circa 5 minuten zacht en glazig. 

7. Voeg de prei toe en bak het geheel nog 10 minuten totdat de prei zacht is. Verdeel dit mengsel in gelijke porties over de deegbakjes. Bestrooi elk bakje met wat kaas. 

8. Klop eieren, room, nootmuskaat en zout in een kommetje totdat alles goed gemengd is. Zet de deegbakjes, nog in hun vormpjes, op een bkaplaat en giet het eiermengsel er zodanig in dat de preivulling er gelijkmatig mee wordt bedekt. Bak de taartjes in 15-20 minuten goudbruin.

9. Laat ze op een rooster wat afkoelen, waardoor het deeg wat steviger wordt. Haal de taartjes uit de vormpjes en zet ze op aparte bordjes. Garneer de taartjes met wat blaadjes sla en serveer ze warm of op kamertemperatuur. 

===

Nog een tip van mij over de vormpjes. Ik heb bij de Hema een set taartvormpjes gekocht:

 Achteraf was dat niet handig, want dat zijn van die vormpjes met een holle bodem, vlaaivormpjes, zoals deze:

en daar past te weinig vulling in. Ik heb de vulling die ik overhad in een muffinvorm geschonken en er heerlijke mini-omeletjes van gebakken. Bij Baktotaal Bouwhuis hebben ze wel vormpjes met een platte bodem.

Pasta primavera - kast vol kookboeken 25

Voor de achtergrond van het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.

De eerste maaltijden die ik kookte als jongvolwassene, waren aardappels-vlees-groente-maaltijden. Daar is de variatie gauw uit, en na een jaar kwamen de bloemkool en de worteltjes mijn neus uit.
Mijn man kookte vooral studentikoze rijst-met-saus, en dan had je nog de uitstapjes van chili-con-carne en lasagne met bechamel-uit-een-pakje. Dan praten we over de laatste jaren van de twintigste eeuw. Het maaltijden-arsenaal breidde zich door de jaren wel uit, net als mijn kruidenkastje. Ik gebruik bijna geen pakjes en zakjes meer tegenwoordig.
Maar mijn nieuwsgierigheid in de keuken uitte zich met name in bakken. Koken is werk, bakken is hobby. Experimenteren deed ik met de bakprojecten van de Daring Bakers, en dan maakte ik 's avonds een maaltijd die ik al honderd keer had gemaakt.

Maar de laatste jaren ga ik koken ook steeds meer waarderen. En wat blijkt: ik hou ontzettend van Italiaanse pastamaaltijden. En daarom heb ik laatst dit boekje gekocht, een afgeschreven bibliotheekboek, uit de 500-serie waar ik al eerder over schreef: 500 Italiaanse gerechten.
Het boekje is geschreven door Linda Wildsmith, die in Italië heeft gewoond en nu in Engeland kooklessen geeft. Ze schrijft met liefde, soms zelfs lichtelijk hysterisch, over Italianen die leven om te eten en met de seizoenen mee koken.

Het boekje is opgebouwd volgens de standaard 500-methode, met lijstjes variaties per recept. Daar houd ik van, het geeft je gevoel voor de reikwijdte van een recept, en wat je met elkaar kunt combineren of door elkaar vervangen.

De hoofdstuk-indeling is wel opvallend: Linda legt uit hoe een uitgebreid Italiaans diner is opgebouwd, en volgens die regels bouwt ze ook haar boek op.
Antipasti - primi piatti - secondo piatti - dolci. Ik wist niet dat pastamaaltijden allemaal bij "primi piatti" horen - de eerste hoofdgang. Bij de tweede moet je denken aan vlees, gevogelte en wild.

Ik heb dus een pastagerecht gekozen uit de primi piatti: pasta primavera. Dat betekent "lente-pasta". Als dat niet passend is op het moment...! Daarbij heb ik twee van de variaties toegevoegd en er zelf nog een bij verzonnen, plus een bijgerecht.

Pasta primavera is een vegetarisch pastagerecht met een groentesaus. Er zijn talloze versies van. In deze variant gebruik je ui, wortel, courgette, paprika en tomaat. In een van de beschreven variaties wordt de paprika eerst geroosterd (con peperone arrostito), in een andere wordt er room toegevoegd (con la panna), en in mijn variatie worden ook de  kerstomaatjes geroosterd.Tot slot heb ik het geserveerd met mini-mozzaralla.

Het effect van de geroosterde groente is, dat je een intense smaak krijgt die doet denken aan de hartigheid van vlees. Zo kun je wel elke dag vegetarisch eten! Ik vond deze maaltijd echt erg lekker, gezond en hartig. Ook man en kinderen vonden het recept een blijvertje.

Pasta primavera 
voor 6 personen


4 eetlepels olijfolie
1 kleine, rode ui, gepeld, in stukjes
1 wortel, geschrapt, in stukjes
2 kleine courgettes, kapjes afgesneden, in blokjes (of 1 grote)
1 kleine groene of rode paprika, zaad verwijderd, in blokjes
450 gram gehakte tomaten, uit blik
2 eetl water, indien nodig
een flinke mespunt gedroogde oregano
225 gram kerstomaatjes, gewassen, gehalveerd
450 gram pasta naar keuze (ik gebruik 250 gram voor 5 personen)
zeezout en versgemalen zwarte peper
versgeraspte parmezaanse kaas, voor erbij
(evt. mini-mozzarella als bijgerecht)

Breng voor de pasta een grote pan water met zout aan de kook. 
Verhit in een andere pan de olie op matig vuur. Voeg de groenten toe (ui, wortel, courgette, paprika) en roer goed zodat ze rondom bedekt zijn met olie. Bak ze circa 10 minuten, roer zo nu en dan, tot de groenten beetgaar zijn. 
Draai het vuur uit, maar laat de pan staan. Voeg de tomaten uit blik toe, met de twee eetlepels water om de saus zo nodig te verdunnen. Roer voorzichtig de oregano en de kerstomaatjes erdoor. 
Voeg intussen de pasta toe aan het kokende water en kook hem al dente. Giet af en doe hem in de pan met de groenten. Breng op smaak met zout en verse zwarte peper, roer goed, en voeg eventueel nog wat olijfolie toe. 
Serveer in een voorverwarmde schaal of op individuele borden. Strooi er wat versgeraspte Parmezaanse kaas over.

Variatie 1 die ik gebruikt heb: geroosterde paprika
Laat de paprika weg bij de saus, en rooster hem apart. Roer pas op het laatst weer door de saus. Ik rooster een paprika onder de grill van mijn oven, af en toe omdraaien met een barbecuetang, tot hij aan alle kanten zwart geblakerd is. Laat hem een poosje afkoelen in een schaal die afgedekt is met aluminiumfolie, dan kun je daarna het vel er makkelijk af trekken. Verwijder dan steel en zaadjes, en snijd de paprika in stukjes.

Variatie 2 die ik gebruikt heb: room
Roer aan het eind vier eetlepels room door de saus.

Variatie 3, van mezelf: geroosterde tomaatjes
Het recept lijkt rauwe halve kerstomaatjes door de saus te doen. Dat leek me niks. Ik heb de tomaatjes door olijfolie gerold, en toen 20 minuten op 200 graden in de oven gebakken, tot ze open sprongen. Vervolgens heb ik de velletjes eraf gehaald, dat ging heel makkelijk, en de tomaatjes gehalveerd en door de saus geroerd. Dat doet wonderen voor de smaak!

- Ik heb eens gelezen dat zout-pasta-water in een verhouding 1:10:100 moet staan. Voor de meeste mensen is dat meer zout en meer water dan ze gewend zijn. Maar ja, het meeste zout gooi je weer met het water weg.
- Ik heb een tweede blikje tomaten toegevoegd, om wat meer saus te hebben. Dan moet je de smaakmakers natuurlijk ook wat opschalen.
- Parmezaanse kaas is Parmiggiano Reggiano. Te vervangen door de iets goedkopere Grana Padano. Allebei in puntjes te koop in de supermarkt.