Cadzandse boerenpudding - Kast vol kookboeken 57

Sommige kookboeken heb je om uit te koken, sommige omdat ze zo mooi zijn, en sommige omdat je ze gekregen hebt. En dan heb je ook nog de categorie: omdat je iets hebt met het onderwerp.
Ik heb bijvoorbeeld Het grote Oosterse kookboek van Pearl Buck, omdat ik ooit haar romans spaarde. En wat dacht je van de Minibijbel Joodse keuken, die heb ik omdat ik in Israel ben geweest.  

Het boekje van vandaag heb ik omdat mijn man 50% Zeeuws is.

Zeeuwse Pot

Zeeuwse streekgerechten en wetenswaardigheden

van mosselsoep en kaneelpap

ISBN 9789461883544, 2014, Lantaarn Publishers

Het is een grappig klein, dun boekje, met een touwtje om 'm op te hangen. Geen idee waarom, trouwens. Het begint met een VVV-achtig stukje promotie van Zeeland, eindigend met de Zeeuwse keuken. Dan volgen in alfabetische volgorde (de barbaren... een kookboek op alfabetische volgorde!) de traditionele recepten. Het laatste stukje is gewijd aan traditionele feestgerechten, zoals borstplaat en appelbeignets.

Het gekke is dat er bij heel veel recepten een foto staat van een van de ingrediënten of van een stadsgezicht, in plaats van het gerecht. Dat maakt het voor mij niet zo bruikbaar als kookboek. Ik krijg de indruk dat de recepten niet zijn getest.
Als kijkboek is het des te leuker, de verhaaltjes bij de recepten zijn vermakelijk. Voorbeeld: "Flip is een warme drank op bierbasis die vroeger in Zeeland doorgaans werd gedronken op sinterklaasavond, met oud en nieuw en bij het betalen van de kerkbelasting." Huh?
Of deze: "palingbroodjes waren in de vorige eeuw een traktatie op verjaardagen van boerinnen. Ze werden gegeten bij een kopje thee." PALING bij de THEE??

Er zijn niet veel recepten uit dit boekje die ik echt wil proberen. Ik ben niet van de alikruiken, mosselen en zeekraal. Maar voor vanavond na het eten heb ik Cadzandse boerenpudding gemaakt.

Recept Cadzandse boerenpudding

In het Zeeuws heet dit nagerecht Kezanse Boerepottienk en oorspronkelijk werd de pudding gemaakt met rauwe koemelk. Voor 1914 werd er doorgaans in de boeren- en burgergezinnen geen nagerecht gegeten. Dat gebeurde eigenlijk alleen als er visite was. En dan viel de keuze vaak op de boerenpudding. 

Ingrediënten
4 blaadjes gelatine
125 gram bitterkoekjes
5 dl melk
1 vanillestokje
1/2 theelepel fijngestampte anijszaadjes
2 eieren
75 gram suiker

Week de blaadjes gelatine in koud water en verkruimel de bitterkoekjes.
Giet de melk in een pan en breng de melk met het vanillestokje aan de kook. Laat het vanillestokje op een sudderplaatje op laag vuur 20 minuten in de melk trekken. Haal het vanillestokje daarna uit de melk.
Knijp de gelatineblaadjes uit en los ze op in de melk. Voeg dan de verkruimelde bitterkoekjes en het fijngestampte anijszaad toe en schep alles goed door de melk.
Splits de eieren. Klop de dooiers met de helft van de suiker schuimig, en de eiwitten met de rest van de suiker goed stijf.
Haal de melk van het vuur en roer er de geklopte eierdooiers door.
Schep ten slotte de stijfgeklopte eiwitten door de melk en vul een met water natgemaakte puddingvorm met de massa.
Laat de pudding in de met een plat bord afgedekte puddingvorm goed koud worden en stort de Kezanse Boerepottienk voor het opdienen uit op het platte bord.

Voor wie het recept echt wil gaan maken, heb ik het herschreven, dat is makkelijker dan allemaal opmerkingen tussendoor maken. Hier blijkt wel uit dat ik niet zo enthousiast ben over de receptuur van het boekje.

Mijn beschrijving
Laat de blaadjes gelatine 10 minuten in koud water staan.
Verkruimel de bitterkoekjes.
Snijd het vanillestokje overdwars open. 
Breng de melk aan de kook in een pan met een dikke bodem, met het vanillestokje erin. Laat 20 minuten op laag vuur trekken, eventueel mbv een sudderplaatje. Haal het vanillestokje er dan uit, schraap de zaadjes eruit en doe die in de melk terug.
Splits de eieren, zorg dat er geen geel bij het wit komt.
Klop de eiwitten met vetvrij gereedschap stijf, met de helft van de suiker.
Klop de dooiers schuimig, met de andere helft van de suiker.

Knijp al het water uit de gelatineblaadjes. Doe er een beetje (2 eetlepels) hete melk bij, en roer tot alle gelatine is opgelost.
Roer de gelatine door de melk.
Roer de dooiers er ook door.
Schep de bitterkoekjes en het anijszaad erdoor.
Schep vervolgens voorzichtig het eiwit erdoor.
*Laat het mengsel afkoelen op het aanrecht terwijl je regelmatig roert. Als het echt dikker begint te worden, ga je pas verder. Zo voorkom je wat bij mij gebeurde: dat de gelatine en de bitterkoekjes naar beneden zakken tijdens het koelen.*
Spoel een puddingvorm af met koud water en doe de pudding erin.
Dek af met een plat bord en zet in de koelkast tot het goed koud is.
Draai bord en pudding voorzichtig samen om, en serveer de pudding op het bord.

Bij mij is de pudding helaas gesplitst in twee lagen: een zwaardere laag met gelatine en bitterkoekjes, en een lichtere laag met pudding en eiwit. Het zag er niet uit! Dat is dus te voorkomen met de tip tussen sterretjes hierboven.
Maar hij was wel heel erg lekker. De combinatie van anijszaad en bitterkoekjes is heerlijk.

Er bestaat ook een broertje van dit recept, dat wordt ook boerepottienk genoemd, of Zeeuwse knoop. Dat is een cake met dezelfde smaakmakers.

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Gebakken griesmeel met kokos en sesam - kast vol kookboeken 54

Ik stond op het punt te gaan zeggen dat ik eigenlijk nooit nagerechten maak. Maar mijn blog liegt niet: ik heb in tien jaar tijd 35x geschreven over een nagerecht. Dat was vooral in de tijd dat ik elke maand bakte met de Daring Bakers. De bakkers kwamen uit alle windstreken, en velen kwamen uit landen waar het gewoon is om gebak te eten na het avondeten. Sinds de groep is opgeheven, heb ik bijna niet meer over nagerechten geschreven. Dat krijg je, we wonen in een bakje-vla-na-het-eten-land. 
De enige nagerechten die ik met enige regelmaat maak, zijn: 

• warme custardvla (voor als je in een paar minuten iets in elkaar wilt draaien)
• tiramisu (voor als je een paar uur over hebt en er iemand jarig is)
• apple crumble (voor als je te weinig gekookt hebt)
• en mijn man maakt graag pudding (karamelpudding, chocoladepudding, griesmeelpudding), maar vergeet dan op tijd te beginnen zodat de pudding niet op tijd gekoeld is

Maar soms moet je een nagerecht maken. Bijvoorbeeld als je een project doet waarbij je uit al je kookboeken om de beurt een recept kiest :-) Vandaag kwam dit boek uit de kast: "Nagerechten - inspiraties voor een smaakvol diner". Ik had een keukendag gepland, en daar past een nagerecht wel in. Een keukendag houdt vandaag in: erwtensoep voor morgen, stoofpot voor vandaag, een lekker nagerecht, en een nieuwe lading noten-dadelrepen. Misschien ga ik zo ook nog even nieuwe granola maken, hmmm!

Het is een chique boek, met veel bijzondere en bewerkelijke recepten. Verwacht vooral geen chocoladevla. Wel "gestoomde chocolade-pruimenpuddinkjes". Butterscotchtaart. Aardbeien Romanov (met cointreau). 
Het boek is onderverdeeld in:

• koude nagerechten (ijs, bavarois...)
• warme nagerechten (beignets, lavacakejes...)
• taarten, cakes en gebak (pecan pie, fruitvlaai...)
• kleine lekkernijen (noga, truffels...)

Ook de vormgeving is mooi: een hard kaft, stofomslag, en heel veel grote kleurenfoto's. Het boek bevat geen theorie, en ook weinig tips en opmerkingen. De recepten zijn kort en zakelijk geformuleerd, maar bevatten genoeg informatie. 

Het boek in in Nederland uitgegeven door De Lantaarn, onder ISBN 9789054265306. Het is tweedehands goed verkrijgbaar, maar nieuw niet meer..Het oorspronkelijke boek heet "Desserts" en is door Murdoch uitgegeven, in Australië. 

Het recept dat ik gekozen heb voor vandaag, is "kokos-griesmeelruitjes". Ten behoeve van de google-zoekers heb ik hem vernoemd naar "gebakken griesmeel met kokos en sesam". Het is een extra dikke griesmeelpap die met kokosmelk is gemaakt, verrijkt met ei (waarvan het wit is opgeklopt), bedekt met een laagje sesam, in de oven gebakken, en geserveerd met vers fruit. Wij vonden hem erg lekker, vooral in combinatie met vers, zacht fruit. Blauwe bessen doen het er erg goed bij. Het was niet eens zo veel werk, dat kan ik best nog eens doen - als ik de oven niet nodig heb voor het avondeten. 

Gebakken griesmeel met kokos en sesam - recept
Voor 8 personen
20 minuten voorbereiden,  een uur bereiden

50 gram sesamzaad (de helft is ook genoeg)
125 gram tarwegriesmeel naturel
230 gram fijne kristalsuiker
7,5 dl kokosroom (lees: romige kokosmelk)
2 eetlepels ghee of olie
2 eieren, gesplitst
1/4 theelepel kardemompoeder
vers fruit voor erbij

Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius.
Vet een ondiep bakblik van 18x28 cm in. (of rond, 24 cm doorsnee)

Rooster het sesamzaad in een droge koekenpan op matig vuur 3-4 minuten, schud zachtjes met de pan heen en weer tot alle zaadjes goudbruin zijn. Haal ze meteen uit de pan om te voorkomen dat ze verbranden.

Doe het griesmeel, de suiker en de kokosroom in een grote steelpan; breng het mengsel op matig vuur al roerend in ongeveer 5 minuten aan de kook. Voeg de ghee of olie toe en blijf roeren tot het mengsel loskomt van de zijkant van de pan. Laat afkoelen. (Tot beneden 63  graden, anders stolt het ei straks.)

Klop de eiwitten tot zich stijve pieken vormen. Spatel de eiwitten met de eidooiers en de kardemom door het afgekoelde griesmeelmengsel. Schep het mengsel in het bakblik en bestrooi met het sesamzaad. Bak het in ongeveer 45 minuten goudbruin. Snijd er ruitjes van en serveer ze met vers fruit.

Ik vond het lekker om de griesmeel te koelen tot koelkasttemperatuur. Overigens is dit gerecht koemelkvrij en glutenvrij.

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Pizza met aardbeien - kast vol kookboeken 34B

Een maaltijd met pizza als hoofdgerecht en pizza als nagerecht. Daar vertelde ik over in aflevering 34A: pizza "Engels ontbijt". En hier is dan het verbazende nagerecht: aardbeienpizza! 
Achterin het boekje "Pizza" van Silvana Franco staan drie recepten voor zoete pizza's. Een met perzik, een met framboos, en een met aardbei. De laatste heb ik vandaag gemaakt.

Hij wordt gemaakt met hetzelfde basisdeeg als de andere pizza's in het boek, dus inclusief olijfolie. Maar daarop bak je aardbei, een vleugje citroen, en amandeltjes mee. En dan eet je je hem met slagroom. Heerlijk!
De geur is ronduit bedwelmend, en de smaak is heel intens en vol.

Het pizzaboekje is te koop voor 12,50, ISBN 9789054261902. Op boekwinkeltjes.nl zag ik hem ook staan. Voor dat geld krijg je dertig recepten in vijf categorieën: klassiek, vegetarisch, zeebanket, vlees en zoet.

Het recept dan nu. Ik heb zelf het deeg voor de hartige pizza en het deeg voor de zoete pizza in een keer gemaakt en laten rijzen. Hieronder alleen het recept voor de aardbeienpizza.

Pizza met aardbeien en slagroom
Genoeg als nagerecht voor zes personen

250 gram patentbloem 1/2 theelepel zout
1 zakje gedroogde gist
2 eetlepels olijfolie
125 gram lauw water

1 eetlepel gesmolten roomboter
250 gram aardbeien, gehalveerd
geraspte schil van 1 citroen (ik heb wat citroensap gebruikt)
2 eetlepels geschaafde amandelen
poedersuiker
slagroom

Meng bloem en zout, en meng dan gist erdoor.  Doe olie en water erbij, en kneed tien minuten met de hand of vijf minuten met een sterke staande mixer tot een glad, elastisch deeg.  Doe een paar druppels olie in een kom, en laat de bal deeg er even in ronddraaien, zodat het een laagje krijgt tegen het uitdrogen.  Laat een uur rijzen onder een doek.
Druk de lucht eruit, en rol het deeg uit tot een cirkel met een doorsnede van zo'n 33 cm.
Smeer het deeg in met de gesmolten boter.
Leg de halve aardbeien erop en druk ze zachtjes aan.
Bestrooi met citroenschil (of besprenkel met een beetje citroensap).
Strooi er poedersuiker over en de amandeltjes.

Bak 15 minuten op 220 graden.
Snijd in zes punten, serveer warm met slagroom.

(Of, zoals het recept eigenlijk aangeeft: strooi geroosterde geschaafde amandelen over de gebakken pizza nadat je er slagroom op hebt gedaan.)

Eet smakelijk! 

==

Voor wie meer wil weten over mijn project "Mijn kast vol kookboeken": klik op deze link.

Banoffee pie - Kast vol kookboeken #29

Klik hier om meer te lezen over het project "Mijn kast vol kookboeken".

Laat je niet voor de gek houden door de titel van dit mooie boek: "Lekker hartig". De gerechten zijn weliswaar lekker, maar slechts de helft is hartig. De oorspronkelijke Engelse versie heet dan ook "pastries and breads" en dat is heel wat anders. Pastry is gewoon gebak, of het nou zoet of hartig is.

Het boek "Lekker hartig" is geschreven door de Australische Jane Paula Wynn Price. Dat staat om een of andere reden niet in mijn Nederlandse uitgave, maar ik heb het op internet gevonden. Het boek is in 2007 uitgegeven in de serie "Kitchen Classics" door Murdoch Books. De oorspronkelijke uitgave is heel zeldzaam en er wordt veel geld voor betaald. De Nederlandse vertaling is uitgegeven door De Lantaarn, ISBN 9789054264453 en 978905426437. Hij is nieuw niet meer te koop, maar tweedehands voor een paar euro, bijvoorbeeld bij boekwinkeltjes.nl.

Lekker hartig is een standaardwerk voor gebak en brood. Verwacht recepten voor taarten, quiches, flans, pasteien, broden en pizza's. Elk recept heeft een paginavullende kleurenfoto om bij te watertanden. Er staan geen verhandelingen in over technieken en ingrediënten, gewoon alleen recepten, een stuk of 120. Wel een register, trouwens.
De recepten zijn uitstekend uitgeschreven, maar ze bevatten nauwelijks tips of variaties.

Eigenwijs als ik ben, heb ik een zoet recept gekozen om te bakken uit dit "hartig-boek": banoffee pie. Dat wilde ik al lang een keer maken, maar bij ons thuis kan niet iedereen het waarderen als ik met banaan bak. Dit recept bevat echter verse banaan, en dat helpt.

Banoffee is een porte-manteau-woord. Dat is een woord dat expres is samengesteld uit meerdere woorden, die allemaal bijdragen aan de betekenis van het nieuwe woord. Wij noemen dat mengwoord, vlechtwoord of kofferwoord. (Koffer?? Ja, porte-manteau is een tweevakskoffer.)
Bekende voorbeelden zijn brexit, brunch, malware, smog en webinar. Als je dit net zo leuk vindt als ik, kijk dan even hier op wikipedia voor meer uitleg over de etymologie.
De meeste mengwoorden voor recepten klinken niet zo mooi, maar wat dat je van speculadekoekjes? Een nieuw woord voor chocoladekruidnoten :-)

Maar banoffee is dus samengesteld uit banana en toffee, net als de pie zelf. Het recept is vijftig jaar geleden ontwikkeld bij The Hungry Monk, een restaurant in East Sussex, in Engeland. Die geschiedenis kun je hier lezen. Nu roepen Australiërs en Amerikanen om het hardst dat het "typisch Australisch / typisch Amerikaans" is, maar dan weet je even dat dat niet waar is :-)

Banoffee pie
Voor 8 of 10 personen

Nodig voor het deeg:
150 gram bloem
2 eetlepels poedersuiker
85 gram gemalen walnoten (of andere noten)
80 gram koude roomboter (ongezouten, kleine blokjes)
2-3 eetlepels ijskoud water
(en ik vind altijd dat er wat zout in de bodem moet)

Nodig voor de vulling:
400 gram gecondenseerde melk (een blikje)
30 gram roomboter (ongezouten)
1 eetlepel golden syrup (of andere lichte stroop)
4 bananen (mooi rijp, niet overrijp)
3,75 dl slagroom
(en ik vind dat er een zakje vanillesuiker in de slagroom moet)
50 gram pure (smelt-)chocola 

En verder:
- een 22 cm vorm, liefst een quichevorm, maar een springvorm is ook prima. Ik heb zelfs een boterkoekvorm gebruikt, zo één met een draaibare arm.
- en blindbakvulling (bijvoorbeeld gedroogde bruine bonen)

Werkwijze:

Zeef voor het walnotendeeg de bloem (, het zout) en de poedersuiker boven een grote kom. Voeg de gemalen walnoten toe. Wrijf met uw vingers de boter erdoor tot er fijne kruimels ontstaan. Voeg het ijswater toe en maak snijbewegingen met een groot, glad mes tot er grove kruimels ontstaan. Voeg meer water toe als het deeg te droog is. Leg het deeg op een met bloem bestoven werkvlak en vorm er een bal van. Wikkel het deeg in plasticfolie en leg het 15 minuten in de koelkast. Rol het deeg uit tot een cirkel en bekleed bodem en zijkanten van de vorm ermee. Zet in de koelkast.

Verwarm de oven voor op 180 graden Celsius. Leg bakpapier op het deeg en doe er steunvulling in. Bak hem 15 minuten, verwijder het papier en de steunvulling, en bak de bodem nog 10 minuten, of tot hij lichtbruin is. 
Laat hem helemaal afkoelen, in de vorm.

Doe voor de vulling de gecondenseerde melk, boter en golden syrup in een kleine pan met een dikke bodem. Breng het mengsel op laag vuur aan de kook, en blijf steeds roeren. Laat het 5 minuten zachtjes koken, blijf roeren. Het wordt dik en karamelkleurig. 
Laat de vulling iets afkoelen, snijd ondertussen drie bananen in plakjes en schik die op de bodem. Giet de karamel er overheen. Strijk glad en zet koud, een half uur of meer.

Klop de slagroom stijf (met het zakje vanillesuiker) en spuit of schep die op de karamel. Garneer met plakjes van de vierde banaan. Besprenkel met gesmolten chocola. 

Van begin tot einde moet je zeker zo'n 2 1/2 uur rekenen voor deze taart. Dat is inclusief een paar keer koelen. Zet de taart in de koelkast tot je hem op gaat eten.

En, was het lekker?
Ik vond deze taart heel erg lekker. Sowieso houd ik van banaan in gebak*, maar dit was een heel romig geheel, en een echte smaakexplosie. Zorg wel dat de bodem goed gaar is en wat zout bevat, en dat de slagroom een beetje gezoet is. Volledig koud is de taart het allerlekkerst.

* Ik heb vijf jaar geleden bijvoorbeeld "Roasted banana cinnamon buns with maple glaze" gemaakt. Om je vingers bij op te eten! Klik hier voor mijn blog erover.

Volkomen zuivelboek - Kast vol kookboeken 22

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier. 

Laatst mocht ik voor vijf euro ergens een tas kookboeken ophalen. Meestal is dat een goede investering: het grootste deel kan naar de kringloop, de pareltjes haal ik eruit. Deze keer viel het een beetje tegen, het waren bijna allemaal vreselijk ouderwetse, vergeelde boeken. Oubollige recepten met gelei... ik heb er maar twee gehouden van een tas vol.

Maar ouderwets is niet altijd negatief. Sommige ouderwetse boeken zijn ouderwets ambachtelijk, of bevatten mooie traditionele recepten. En dat geldt tot mijn verrassing voor dit "volkomen zuivelboek". De volkomen-boeken zijn uitgaven van Albert Heijn, in de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Ik heb gezocht naar een verklaring van dat "volkomen", maar zelfs de erfgoedsite van de Albert Heijn meldt daar niks over. (Leuke site trouwens.) Ik houd het er maar op dat het net zoiets betekent als "basiskookboek" of "kookbijbel". De boeken bevatten allerlei productinformatie naast een hele serie recepten. Het grappige is dat je nergens aan kunt zien dat het van Albert Heijn komt, alleen in de colofon. Geen merkproducten en sluikreclame. 

Illustratie in het boek

Ook bijna geen foto's, trouwens. Wel wat getekende uien en lepels, maar de meeste recepten moeten het zonder illustratie doen.

Het volkomen zuivelboek, uit 1978, gaat over melkdranken, melksauzen, melksoepen, pap, vla, pudding, en recepten met karnemelk, room, yoghurt, kwark, boter en kaas. En dan nog veel meer kaas. En kaas.

Wat je dan langs ziet komen, is bijvoorbeeld saffraanmelk, melkpunch, stroopsaus, beschuitpap, engelse custard, hangop, roomborstplaat, allerlei yoghurtmarinades, kwarkgebak, kaassoesjes, kaasfondue.

Je moet overigens wel een beetje uitkijken met de ouderwetse omgang met ingredienten. Er staat in het boek: "ricotta wordt in ons land in receptuur vaak door kwark vervangen". En in een recept worden er balletjes gerold van kwark... Een beetje opletten moeten we dus wel, veertig jaar na uitgave.

Mijn dochter vond dat het recept dat ik gekozen heb uit dit boek, er niet in had mogen staan. Er zit gewoon 200 gram kaas in. Hongaarse kip met kaas. Maar daarom heb ik gelijk ook maar een nagerecht erbij gemaakt: hopjesvla. Dat is dan wel weer echt zuivel.

Hier komen de recepten. Ik heb de eerste letterlijk overgenomen, inclusief de oude spelling. Onderaan staan mijn opmerkingen. 

Hongaarse kip met kaas

200 gram geraspte belegen kaas
800 gram kippeborstvlees
zout
2 eetlepels olijfolie
200 gram gewone rijst
5 dl kippebouillon (van 1 kippebouillontablet)
150 gram doorregen spek in kleine dobbelsteentjes gesneden
3 uien, gesnipperd
1 rode paprika, fijngesneden
250 gram champignons, in plakjes gesneden
3 eetlepels tomatenpuree
1 eetlepel paprikapoeder
zout
peper
boter

Wrijf het kippevlees in met zout. 
Verhit de olie en schroei het vlees daarin rondom snel dicht.
Voeg een scheutje water toe en stoof het vlees 15 minuten op een zacht vuur.
Doe de rijst bij de kokende kippebouillon en laat dit 15 minuten zachtjes doorkoken. 
Smelt het spek in een pan. Voeg de uisnippers toe en fruit ze lichtbruin. Doe ook de paprika en champignons erbij en laat ze even meefruiten. Roer de tomatenpuree en paprikapoeder door de massa en neem daarna de pan van het vuur.
Haal het gare kippevlees uit de andere pan en snijd het in stukjes. 
Doe het vlees met de braadolie en het vocht bij het uimengsel. Breng op smaak met zout en peper. Maak de rijst met een vork los en meng deze door de massa. 
Doe het mengsel over in een beboterde ovenvaste schotel en strooi er de kaas over. 
Zet de schotel gedurende 20 minuten op het rooster in het midden van een voorverwarmde oven (225°C, gasoven stand 5) of 10 minuten onder het midden van een voorverwarmde grill, totdat de inhoud door en door warm is en de kaas goudgeel van kleur. 
Geef deze schotel als hoofdgerecht met een salade of verse groente. 

Opmerkingen:
- kippeborstvlees is gewoon kipfilet
- gebruik geen extra vierge olijfolie als je gaat verhitten
- ik weet niet wat gewone rijst was in die tijd, maar ik gebruik zilvervliesrijst
- je kookt de rijst natuurlijk gewoon volgens de aanwijzingen op de verpakking
- je kunt gewoon rood-witte spekblokjes gebruiken, dat is doorregen spek
- er staat dat je het spek moet smelten. Dus het vet moet eruit smelten maar je bakt het niet hard of bruin.

En, was het lekker?
Ja, ik vond het lekker. Eenvoudig en smakelijk. Bezuinig vooral niet op zout, peper en paprikapoeder! En als je tijd tekort komt, skip dan rustig de stap in de oven, en smelt je geraspte kaas gewoon door het warme eten op je bord. 

De foto's laten vandaag wat te wensen over. Maak het gewoon zelf als je wilt zien hoe de hopjesvla eruit ziet :-)

En dan nu de hopjesvla

Dit recept is losjes gebaseerd op het boek. Ik heb de rauwe eiwitten weggewerkt, en oploskoffie gebruikt in plaats van "sterk koffie-extract". Bovendien heb ik slagroom gebruikt in plaats van koffieroom.

5 dl melk
2 1/2 dl slagroom
30 gr maizena
mespuntje zout
120 gr suiker
eierdooier
1 eetlepel oploskoffie

Meng maizena, zout en eierdooier met een beetje van de koude melk, en roer de klontjes er helemaal uit.
Doe de suiker in een pan met dikke bodem, een mooi glad laagje suiker. Laat op matig vuur karamelliseren tot hij mooi goudbruin is, zonder te roeren.
Giet er een beetje heet water bij, tot het niet meer schuimt. 
Doe de melk en de room bij de karamel, en verwarm al roerend, tot de melk goed heet is en de karamel opgelost. 
Doe een paar eetlepels hete melk bij het maizenapapje, roer goed, en voeg dit dan toe aan de hete melk. Voeg ook de oploskoffie toe.
Blijf roeren, breng aan de kook, en kook een minuutje door. 

Serveer met versgeklopte slagroom. 

En, was het lekker?
Wij vonden het heel erg lekker. Een sterke smaak van karamel en koffie, lekker dik en romig. En genoeg voor vier of vijf personen.

Taartjes met banketbakkersroom en fruit

Mag ik even reclame maken voor rutgerbakt.nl? De recepten van Rutger van den Broek geven me tot nu toe altijd een mooi en lekker resultaat. En er staan er heel veel gewoon online. 

Dit krijg je als je zijn basisrecept voor tartelettes combineert met zijn basisrecept voor banketbakkersroom, en een bakje vers fruit. Heerlijk!

Tartelettes:
https://rutgerbakt.nl/alle-recepten/tartelette-bodems-bakken-basisrecept/
Banketbakkersroom:
https://rutgerbakt.nl/basisrecepten/how-to-banketbakkersroom/

Een tip uit mijn ervaring: bak de bodempjes nog twee minuten zonder vormpje na. Dat maakt de bite nog beter.

Jamie in 30 minuten - Kast vol kookboeken 17

Op de eerste dag van het politieke reces had ik zin in comfortfood. Een Italiaanse pasta. Ik zocht naar Italiaanse kookboeken in mijn Kast vol Kookboeken, en vond er twee - beide uitgegeven voor / door Bertolli.
Al bladerend kwam ik erachter dat bijna elk recept vraagt om kant-en-klare pastasaus van - je raadt het al - Bertolli. En dat is niks voor mij. De twee genoemde boeken liggen nu bij de kringloopspullen.... en ik heb geen 200 kookboeken meer.

Gelukkig kwam Jamie Oliver to the rescue. De stuiterende Britse chefkok met ADHD en onvermoeibare energie. Als je hem hoort praten is het een en al amazing en delicious.
Ik heb zijn boek "Jamie in 30 minuten". Ooit had ik er wel meer - voor een prikkie op een rommelmarkt gekocht van iemand die de waarde van zijn goederen niet zag - maar in een bui van opruimwoede had ik ze verkocht, omdat Jamie Oliver toch alleen maar kookt met lamsrack, rucola en olijfolie. Niks voor mij.
Maar inmiddels kook ik zelf op een wat hoger niveau dan toen, en kun je de meeste ingredienten wel kopen in je eigen supermarkt.
En bovendien is Jamie in 30 minuten een bijzonder boek.Jamie beschrijft namelijk niet een recept van een gerecht, maar een recept voor een maaltijd, inclusief bijgerechten of een toetje. Dus je begint met een onderdeel, terwijl het opstaat maak je een begin met een ander onderdeel, je zet iets anders vast aan, en als je aan het eind van het recept bent, is de maaltijd klaar.

Het enige is dat je in de problemen komt als je eigenwijs bent. Ik wilde samen met mijn dochter Marleen gezellig koken, en we wilden de taartbodems voor het toetje zelf maken. Want los van het feit dat je deze specifieke bodem zelfs bij de AH XL niet kon kopen, is zelf maken gewooon leuker. Dan maar niet in 30 minuten, Jamie.

Wij kozen voor het menu:
- Pasta voor zwangere Jools (zo heet het echt, Jools is zijn vrouw)
- Knapperige salade van radicchio en waterkers
- kleine frangipanetaartjes

De pasta is een snelle variant van de klassieke bolognese. Je hebt er een keukenmachine voor nodig. Ik vond de smaak heel goed, maar hij hangt wel erg af van de smaak van de worst die je gebruikt. Vergeet de venkel niet, die voegt echt wat toe.
De salade is heerlijk, en ik heb al doende geleerd dat radicchio bij ons gewoon roodlof heet. En de taartjes.... hmmm! Die gaan we zeker vaker eten. Zacht en zoet, en het doet aan amandelspijs denken. Ik heb de bodems dus zelf gemaakt, met het basisrecept voor tartelettes van Rutger van den Broek. Ik moest er wel eerst even vormpjes voor kopen bij de Hema. Nu gaat er dus een wereld voor me open, want Rutger heeft heel veel tartelette-recepten. Ik kan niet wachten :-)

Recepten van Jamie's menu, genoeg voor 6 personen:

Voor de pasta:
4 lente-uien
1 wortel (lees: winterwortel)
1 stengel bleekselderij
1 of 2 verse, rode spaanse pepers
400 gram worstjes van goede kwaliteit (haal het vlees uit het vel)
1 theelepel venkelzaad (dat geeft een lichte anijssmaak)
1 theelepel gedroogde oregano
500 gram gedroogde penne (wij hadden genoeg aan 350 gram)
4 tenen knoflook
4 eetlepels balsamico-azijn
400 gram tomatenblokjes uit blik
een paar takjes verse (griekse) basilicum

Voor de salade:
2 struikjes roodlof (radicchio)
100 gram rucola gemengd met waterkers
parmezaanse kaas om erover te schaven (grana padano kan ook)
1 citroen (waar je maar een beetje sap van nodig hebt)

Algemeen:
olijfolie
extra vierge olijfolie
zeezout
zwarte peper

Taartjes:
6 kleine diepe kruimeldeegbodems
1 ei
100 gram gemalen amandelen (amandelmeel)
100 gram roomboter
90 gram fijne suiker
1 sinaasappel (je hebt de helft van de geraspte schil nodig)
1 eetlepel vanille-extract of vanillepasta
frambozenjam (ik heb bramenjam gebruikt)
een paar theelepels creme fraiche voor bij de taartjes

Nodig: keukenmachine

Om te beginnen:
Zet alle ingredienten en andere spullen klaar. 
Verhit de oven tot 190°C (gasoven stand 5). 
Breng een volle ketel water aan de kook (lees: waterkoker). 
Zet een grote koekenpan op hoog vuur (zelf wacht ik daar nog even mee). 
Zet het standaardmes in de keukenmachine.

Pasta:
Maak de lente-uien, wortel en bleekselderij schoon. Snijd de groenten in grove stukken en hak ze samen met de spaanse pepers (zonder steeltje) in de keukenmachine door elkaar.Doe er de worstjes, het venkelzaad en de oregano bij. Blijf pulserend hakken tot alles goed gemengd is, doe het mengsel dan met een scheut olijfolie in de hete koekenpan en roer even om het mengsel rul te maken. 
Houd het mengsel in de gaten en blijf regelmatig roeren terwijl je met de rest aan de slag gaat. Zet een grote, diepe pan op laag vuur en giet er het kokende water uit de waterkoker in. Breng opnieuw een volle waterkoker aan de kook. 

Taartjes:
Zet de deegbodempjes op een bakplaat. Maak het frangipanemengsel: breek het ei in een kom, doe er het amandelmeel, de boter en de suiker bij. Rasp er de schil van een halve sinaasappel over, schep er de vanille door en roer alles goed door elkaar.
Schep eerst een kleine theelepel jam in elk van de deegbakjes, schep er vervolgens een volle theelepel frangipane op, dan weer een kleine theelepel jam, en tenslotte een tweede volle theelepel frangipane. 
(Bij ons werkte dit om-en-om niet: we hebben eerst de jam gedaan en dan afgevuld met frangipane.)
Zet de bakplaat met taartjes midden in de oven en bak 18 minuten. Ze moeten mooi goudbruin worden. Laat ze in de oven tot ze dat zijn.)

Pasta:
Giet het kokende water bij het water in de pan. Zout het water flink (men zegt: bij 100 gram pasta gebruik je 10 gram zout en 1000 gram water). Doe de penne in het kokende water en kook volgens de verpakking, met het deksel half op de pan.

Salade:
Snijd de onderkant van de roodlof, trek de blaadjes los en snijd de harten in kwarten (ik laat de harten zelf weg, ze zijn me te bitter). Leg de roodlof op een schaal, strooi er de rucola en de waterkers over, en hussel alles door elkaar. 

Pasta:
Pers de knoflook uit boven het worstmengsel. Roer er de balsamico-azijn door en de tomatenblokjes uit het blik. Schep er eventueel een paar eetlepels pastakookvocht door.

Salade: schaaf wat krullen parmmezaanse kaas over de salade en zet hem op tafel met een fles extra vierge olijfolie, zout, peper en partjes citroen, maar maak hem pas vlak voor het eten aan. (Ik ben een nuchtere Hollander en ik heb de salade in de keuken aangemaakt vlak voor het eten.)

Pasta:
Laat de pasta uitlekken en houd een glaasje kookvocht apart. Kieper de penne in de saus en hussel voorzichtig door elkaar. Doe er zo veel van het kookvocht bij dat de saus een heerlijke, zachte consistentie krijgt. Voeg naar smaak zout en versgemalen peper toe, zet de pasta in een grote kom op tafel en geef er de rest van de parmezaanse kaas bij. Strooi er wat verse basilicum over.

Taartjes: 
Haal de taartjes uit de oven als ze goudbruin zijn en serveer ze warm, met een flinke lepel creme fraiche ernaast. 
Misschien wil je liever zoete slagroom gebruiken. Maar wij vonden de zurige room er heerlijk bij.

De fijne Turkse keuken - kast vol kookboeken 14

Om meer te lezen over mijn project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.

Titel: De fijne Turkse keuken
Schrijver: Türk Mutfagi
Uitgeverij M&P, Weert, 1987
Vertaald uit het Duits: Türkisch Kochen, 1985

"De Turkse keuken (...) is een synthese van een rijke culturele erfenis uit het verleden. Deze exquise keuken biedt daarom een zeer grote variatie aan gerechten, verfijnd in presentatie en smaak. Bovendien onderstreept hij een belangrijke karaktertrek van het Turkse volk, namelijk gastvrijheid en hartelijkheid. Het streven om onze Nederlandse vrienden met de Turkse keuken kennis te laten maken juich ik daarom van harte toe."
Dat schrijft Ayhan Kamel, de ambassadeur van Turkije, in het voorwoord van het boek waar ik vandaag uit heb gekookt. Het is duidelijk dat dit boek bedoeld is als Turkije-reclame, Naast recepten bevat het namelijk ook geschiedenis en aardrijkskunde, en een oproep om er vooral op vakantie te gaan :-)

Als je een beetje een beeld wilt krijgen van wat de Turkse keuken is, denk dan:
kaneel, komijn, rozenwater, lamsvlees, munt, paprikapoeder, yoghurt, en SUIKERSIROOP. Alle mensen, wat een hoeveelheden suiker! 

In het boek staan recepten voor soepen, voor- en bijgerechten, gevogelte-, vlees-, vis- en groentegerechten, deegwaren en eiergerechten, desserts en gebak. Een enkel recept heeft ook een foto. De omschrijvingen zijn duidelijk.

Maar goed, het is vrijdag, en dan heb ik meestal wel tijd om wat uitgebreider te koken. Ik heb een driegangenmenu gemaakt uit De fijne Turkse keuken:
Voor: Sütlü Badem Çorbasi (amandelsoep)
Hoofd: Purasa Böreği (preischotel) - glutenvrij
Na: kazandibi (pudding)

Ik zal ze een voor een langs gaan.

Amandelsoep

100 gram amandelen met bruin vlies
250 ml melk
3 eetlepels bloem
1 liter bouillon (lam of kalf)
zout

Giet kokend water over de amandelen en laat 1 minuut staan.
Trek dan de bruine vliesjes eraf. Pureer de amandelen met de melk.
Giet de puree in een schaaltje en roer de bloem erdoor.
Breng de bouillon aan de kook en roer geleidelijk, al roerend het amandelpapje erdoor. Laat de soep nog 15 minuten zachtjes trekken. Breng daarna op smaak met wat zout.

Oké, en dan nu mijn opmerkingen!
- Hij ziet er wat saai uit, dus hij heeft wat versiering nodig. 
- Gebruik lekkere bouillon, anders smaakt je soep naar bouillontablet
- Ik zie geen reden waarom je amandelen met vlies zou kopen als het vlies er toch af moet. Maar koop wel rauwe amandelen.
- Pureer de amandelen met een klein deel van de melk, anders krijg je het niet glad. Gebruik bijvoorbeeld een staafmixer. 
- Ik vond het lekker om er een scheut room doorheen te doen

En, hoe smaakte het? Deze soep heeft een zachte smaak en doet een beetje denken aan champignonsoep. Prima als voorgerecht! Maak 'm niet te zout.

Preischotel

1 kilo prei
2 keer een eetlepel boter
250 gram gehakt (rund, schaap of lam)
zout, peper
1 theelepel paprikapoeder
2 tomaten
250 ml bouillon
2-4 eetlepels kasarkaas (of Goudse)
2 eieren
150 ml melk

Snijd de prei in de lengte door en was ze grondig onder koud stromend water. Gebruik alleen het wit van de prei en snijd de stengels in ringen van 1/2 cm dik.
Smelt 1 eetlepel boter en sauteer hierin het gehakt 4 minuten. Voeg de prei met wat zout, peper en de paprikapoeder toe en laat alles 20-25 minuten zachtjes smoren. Schep alles van tijd tot tijd om.
Verwarm de oven voor op 180°C. 
Was de tomaten, dompel ze even in kokend water en trek er de velletjes af. Snijd de tomaten in stukjes en kook ze al roerend tot moes. Giet er dan de bouillon bij en laat het vocht verdampen. 
Schep het prei-gehaktmengsel in een beboterde ovenvaste (souffle-)vorm en verdeel er de tomatenpuree over. Strooi de geraspte kaas erover. 
Klop de eieren los met de melk en wat zout en giet het mengsel over de prei. Leg hier en daar een klontje boter en zet de schotel 30-40 minuten in de warme oven.

Eh, dit is mijn preischotel :-) In een broodblik.

Opmerkingen:
- maak evt bouillon van oa het prei-afval
- ik heb de preischotel in een broodvorm gedaan, omdat een lasagneschaalte groot is voor deze hoeveelheid
- voor de oplettende lezer: je kunt preien niet meer in ringen snijden als je ze in de lengte doorgesneden hebt :-)
- Sauteren: op hoge temperatuur met weinig vet bakken terwijl je omschept
- Smoren: met wat vocht op lage temperatuur en met deksel op de pan garen
- dit gerecht heeft nog een koolhydratenleverancier nodig. Daarom heb ik er aardappelpuree (met paprikapoeder) bij gemaakt. Zo lijkt het een beetje op jachtschotel.

En, hoe smaakte het? Wij vonden het lekker. Smeuig, hartig, en echt wintervoedsel.

De pudding

De pudding was geen succes. Het werd zelfs helemaal geen pudding. Toen ik achteraf ging zoeken naar foto's van kazandibi (klik hier), snapte ik eigenlijk pas wat de bedoeling was. Maar toen was het te laat. Mijn pudding brandde vervelend aan, maar van wat er nog over was, heb ik een heerlijke kaneelvla met slagroom en rozenwater gemaakt. Veeeeel te zoet, maar voor een keer best lekker. 

Dit is het originele recept:

1/2 liter melk
250 gram suiker (!)
3 eetlepels rijstebloem
3-4 eetlepels poedersuiker
1 eetlepel rozenwater

Beng de melk met de suiker en de rijstebloem aan de kook en laat het koken tot er een stevige brij ontstaat. Dat duurt zo'n 7-10 minuten. (Dat gebeuerde bij mij niet. Het werd zo dik als warme vla.) 
Strooi in een beboterde vuurvaste schaal 2 eetlepels poedersuiker (met de kennis van nu adviseer ik een glazen cakevorm) en schep de brij in de schaal. Zet de schaal 10 minuten op een keramische of elektrische plaat zodat de poedersuiker kan karameliseren en de brij gaar kan worden. Draai de schaal regelmatig.
Laat de pudding afkoelen, snijd in stukken en leg de onderkant boven, zodat de bruine kant boven ligt. Druppel er wat rozenwater over en strooi er de rest van de poedersuiker over. 

Bij mij werd het al met al niet beter dan mierzoete vla. Ik heb ongezoete slagroom geklopt en erdoor geroerd, samen met een theelepeltje kaneel, en een theelepel rozenwater. Toen was het best lekker :-)
Als ik de foto's op internet zie, lijkt het me ontzettend moeilijk om de karamelisering van de onderkant precies goed te krijgen. Zwart is bitter, en je kunt niet zien wanneer het te donker wordt. Ook daarom adviseer ik dus een glazen cakevorm.
Als je het eens wilt proberen, adviseer ik je om eens hier te klikken voor een ander recept. Misschien ga ik dat zelf ook nog wel een keer doen.

Notendessert - Kast vol kookboeken 2

Mijn kast vol kookboeken, recept 2

Klik hier voor informatie over het project.

Boek: Allerlei nagerechten
Schrijver: Wina Born
Uitgever: Zomer & Keuning
ISBN: 902100173x

Ik maak eigenlijk niet zo vaak nagerechten. Als wij een luxe toetje eten, roeren we iets lekkers door de vla. Bitterkoekjes, oploskoffie, advocaat, dat soort dingen.
Als ik er toch tijd voor vind, maak ik apple crumble, of warme custardvla. En mijn man vindt het leuk om allerlei smaakjes pudding te maken. 

Maar als ik in een toetjesboek blader, om inspiratie op te doen, gaat dat altijd zo: nee, daar zit rauw ei in. Nee, dat moet nog vier uur opstijven. Nee, ik heb geen aardbeien in huis. Enzovoort.
En zo is het eigenlijk ook altijd met dit boekje gegaan. 

Maar nu ga ik uit elk boek iets maken. Ook uit deze. 
De keuze is gevallen op "notendessert". Het is eiervla met walnoten, luchtig gemaakt met geslagen room, en met een chocolade-mokkasaus. 
Eiervla maken is best leuk. Je bindt de melk met niet meer dan een paar dooiers, in plaats van maizena of custard. En de clou is dat je ei geen roerei mag worden.

Recept notendessert

Voor de vla:
24 walnoten
4 eierdooiers
100 gram poedersuiker
4 dl melk
zakje vanillesuiker
theelepel maizena (niet om te binden...)
1/8 liter slagroom
Voor de saus:
100 gram bittere chocola
4 eetlepels zwarte koffie
4 eetlepels koffieroom
suiker naar smaak

Hak de walnoten zo fijn mogelijk. 
Roer de dooiers los met de poedersuiker.
Verwarm de melk in een pannetje met dikke bodem tot ze bijna kookt. 
Doe een eetlepel van de warme melk bij de dooiers en roer goed.
Herhaal dat een paar keer, tot de dooiers makkelijk te gieten zijn.
Giet de dooiers bij de rest van de melk in de pan, en roer goed.
Zet op laag vuur, en verwarm al roerend tot de melk licht gebonden is. 
Laat niet koken. 
Meng de gehakte walnoten met de maizena (om ze niet naar de bodem te laten zakken) en roer ze door de vla. Laat afkoelen.
Als de vla kamertemperatuur heeft, klop je de slagroom stijf en schep je die erdoor. Verdeel over vier schaaltjes en zet in de koelkast. 

Voor de saus: Verhit koffie en koffieroom, en smelt op laag vuur de chocola daar doorheen. Breng op smaak met suiker. Laat afkoelen. 

Ik was niet zo enthousiast over de saus, hij werd niet mooi glad. Wat ik de volgende keer zelf zou doen:
Rasp 100 gram pure chocola.
Verhit 8 eetlepels slagroom tot het kookpunt, los daar een theelepel oploskoffie in op, en giet dat over de chocola. 
Laat 1 minuut staan en roer dan door tot het glad en glanzend is. 

En, hoe smaakte het?  De vla was lekker, je kunt proeven dat het niet met zetmeel gebonden is. Dooiers geven ook een diepere smaak. De saus was lekker puur. Gehakte walnoten door de vla vind ik geen aanrader, dat ga ik niet nog eens doen.

En voor de liefhebber: het patroon maak je door stipjes saus op je toetje te druppelen, en met een sateprikker een rondje er doorheen te tekenen.