Zedernbrot - Kast vol kookboeken 56

Gebak - de verrukkelijkste recepten uit alle delen van de wereld. 
Dat is de titel van het boek van vandaag. 
Of, in de originele versie:  
Gebäck - Raffinierte Köstlichkeiten aus aller Welt.

Ik hou van kookboeken die in het Duits zijn geschreven, want die bevatten vaak heel andere recepten dan wij gewend zijn.  De Amerikaanse en Engelse klassiekers kom je overal tegen, maar dit kookboekje staat vol recepten waar ik nog nooit van gehoord heb. Engelen-ogen, zure-room-koekjes, sesam-pistachekoekjes...

Wat ik wel heel jammer vind, is dat de originele naam van het gebak er niet bij staat. Je moet het maar met de keuze van de vertaler doen, en geen googlezoeker kan ze terugvinden. De koekjes die ik heb gebakken, heten in dit boekje "hoorntjes". Maar ze zien er helemaal niet uit als hoorntjes! Ik zou zeggen "maantjes". 
Er staat bij dat het een kerstspecialiteit uit Zuidwest-Duitsland is. Na wat zoekwerk (met Mandeln, Zucker, Zitrone en Weihnachten) ontdekte ik dat het hier gaat om Zedernbrot. Cederbrood, dus. De naam komt van de cedercitroen, de citroen waar sukade van wordt gemaakt. 

Ik kan er niet achter komen waarom ze Brot heten, maar in het Neues Stuttgarter Kochbuch uit 1897 heten ze al zo. Het zijn citroenkoekjes die niet met tarwemeel maar met amandelmeel worden gebakken, en verder met geklopt eiwit en suiker. Dat zijn dezelfde ingrediënten als amandelspijs - en daar smaken ze dan ook naar.

Nog even over het boek. De selectie recepten is heel aantrekkelijk, en de foto's zijn prachtig. Helaas laat de receptuur aan duidelijkheid te wensen over. Er staat bijvoorbeeld: bak 15 tot 20 minuten, maar er staat niet bij "tot ze bruin zijn" of iets anders waardoor je kunt kiezen tussen 15 en 20 minuten. Nog iets: er staat: bak de koekjes en glazuur ze, maar er staat niet bij of je ze warm of koud moet glazuren. Meestal warm, zodat het glazuur droogt van de warme koekjes. Ik vind de recepten dus te beknopt.

De hoofdstukindeling is wel heel bruikbaar:

• klein gebak
• met chocola
• internationaal
• trendy
• met noten
• met alcohol
• gewoon (en ) lekker
• klassiekers
• licht en luchtig

Om een of andere reden is dit boek nauwelijks in het Nederlands verkrijgbaar, niet nieuw en nauwelijks tweedehands. Het ISBN (9783625119999) is gelinkt aan het Duitse boek. Die van mij komt uit een kringloopwinkel - maar het is dus een tamelijk uniek boek om te hebben :-)

Zedernbrot - recept
(de opmerkingen tussen haakjes zijn van mij)

Voor ca. 20 stuks (met mijn 6 cm - vormpje werden het er 40!)
Bereidingstijd circa 40 minuten (plus 60 minuten rusttijd en 20 minuten baktijd)
Per stuk circa 165 kcal / 693 kJ (als het er twintig zijn dus)

Deze halve maantjes zijn een heerlijke, meelvrije kerstspecialiteit uit Zuidwest-Duitsland. Tegenwoordig zijn deze koekjes met hun verfrissende citroenachtige smaak het hele jaar door verkrijgbaar.

Ingrediënten:
2 eiwitten
1 snufje zout
geraspte schil en het sap van 1/2 onbespoten citroen
(een citroen bevat 45-50 ml sap)
250 gram suiker
300 gram gemalen amandelen
125 gram poedersuiker (voor het glazuur)
3-4 eetlepels citroensap (voor het glazuur)

Klop de eiwitten met het zout zeer stijf.
Voeg de schil en het sap van de citroen toe en roer alles nog eens goed door elkaar.
Spatel ook de suiker en de amandelen erdoor en kneed alles tot slot tot een vormbaar deeg. Voeg nog wat suiker en gemalen amandelen toe wanneer het deeg nog te plakkerig is.
Wikkel het deeg in huishoudfolie en zet het 1 uur in de koelkast.

Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius, heteluchtoven 140 graden. Bedek een bakblik met bakpapier of vet het dun in met boter.

Bestrooi het werkvlak dun met suiker en rol het deeg uit tot een plak van 4 mm dik. Steek er halve maantjes uit.

(Steek met een rond vormpje een cirkel uit, en steek er nog een uit, door het midden van het koekje heen. Nu heb je twee maantjes.)

Dompel het vormpje regelmatig in suiker, zodat het deeg niet blijft plakken.
Leg de halve maantjes op het bakblik en bak ze 15-20 minuten.

(Mijn heteluchtoven gaf een goed resultaat bij 20 minuten op 160 graden.)

Roer de poedersuiker met het citroensap tot een stroperig glazuur. Bestrijk hiermee de halve maantjes en laat ze drogen op een taartrooster.

(Ik had 150 gram poedersuiker en 3 eetlepels (45 ml) citroensap nodig. Wat het glazuren betreft: ik heb daar een glazuurspuitje voor, maar het kan ook met een klein spuitzakje van bijv. bakpapier. Spuit een maanvormige streep op het koekjes, en vul de maan dan in met meer glazuur. Gebruik een prikkertje om het glazuur netjes op te vullen.)

De koekjes zijn na het afkoelen een beetje taai in het midden. Ik vond dat heel lekker! Ik heb wat in Duitse recepten zitten zoeken, en een dame vertelt: de koekjes zijn een beetje te hard na het bakken. Als je ze in een trommel doet zijn ze na een week zacht genoeg. Dat kun je versnellen door ze twee dagen met een appelschijfje in een trommel te doen. - Kortom: ze horen zacht. 

Overigens is dit koekje glutenvrij en koemelkvrij.

Eet smakelijk!

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Gebakken griesmeel met kokos en sesam - kast vol kookboeken 54

Ik stond op het punt te gaan zeggen dat ik eigenlijk nooit nagerechten maak. Maar mijn blog liegt niet: ik heb in tien jaar tijd 35x geschreven over een nagerecht. Dat was vooral in de tijd dat ik elke maand bakte met de Daring Bakers. De bakkers kwamen uit alle windstreken, en velen kwamen uit landen waar het gewoon is om gebak te eten na het avondeten. Sinds de groep is opgeheven, heb ik bijna niet meer over nagerechten geschreven. Dat krijg je, we wonen in een bakje-vla-na-het-eten-land. 
De enige nagerechten die ik met enige regelmaat maak, zijn: 

• warme custardvla (voor als je in een paar minuten iets in elkaar wilt draaien)
• tiramisu (voor als je een paar uur over hebt en er iemand jarig is)
• apple crumble (voor als je te weinig gekookt hebt)
• en mijn man maakt graag pudding (karamelpudding, chocoladepudding, griesmeelpudding), maar vergeet dan op tijd te beginnen zodat de pudding niet op tijd gekoeld is

Maar soms moet je een nagerecht maken. Bijvoorbeeld als je een project doet waarbij je uit al je kookboeken om de beurt een recept kiest :-) Vandaag kwam dit boek uit de kast: "Nagerechten - inspiraties voor een smaakvol diner". Ik had een keukendag gepland, en daar past een nagerecht wel in. Een keukendag houdt vandaag in: erwtensoep voor morgen, stoofpot voor vandaag, een lekker nagerecht, en een nieuwe lading noten-dadelrepen. Misschien ga ik zo ook nog even nieuwe granola maken, hmmm!

Het is een chique boek, met veel bijzondere en bewerkelijke recepten. Verwacht vooral geen chocoladevla. Wel "gestoomde chocolade-pruimenpuddinkjes". Butterscotchtaart. Aardbeien Romanov (met cointreau). 
Het boek is onderverdeeld in:

• koude nagerechten (ijs, bavarois...)
• warme nagerechten (beignets, lavacakejes...)
• taarten, cakes en gebak (pecan pie, fruitvlaai...)
• kleine lekkernijen (noga, truffels...)

Ook de vormgeving is mooi: een hard kaft, stofomslag, en heel veel grote kleurenfoto's. Het boek bevat geen theorie, en ook weinig tips en opmerkingen. De recepten zijn kort en zakelijk geformuleerd, maar bevatten genoeg informatie. 

Het boek in in Nederland uitgegeven door De Lantaarn, onder ISBN 9789054265306. Het is tweedehands goed verkrijgbaar, maar nieuw niet meer..Het oorspronkelijke boek heet "Desserts" en is door Murdoch uitgegeven, in Australië. 

Het recept dat ik gekozen heb voor vandaag, is "kokos-griesmeelruitjes". Ten behoeve van de google-zoekers heb ik hem vernoemd naar "gebakken griesmeel met kokos en sesam". Het is een extra dikke griesmeelpap die met kokosmelk is gemaakt, verrijkt met ei (waarvan het wit is opgeklopt), bedekt met een laagje sesam, in de oven gebakken, en geserveerd met vers fruit. Wij vonden hem erg lekker, vooral in combinatie met vers, zacht fruit. Blauwe bessen doen het er erg goed bij. Het was niet eens zo veel werk, dat kan ik best nog eens doen - als ik de oven niet nodig heb voor het avondeten. 

Gebakken griesmeel met kokos en sesam - recept
Voor 8 personen
20 minuten voorbereiden,  een uur bereiden

50 gram sesamzaad (de helft is ook genoeg)
125 gram tarwegriesmeel naturel
230 gram fijne kristalsuiker
7,5 dl kokosroom (lees: romige kokosmelk)
2 eetlepels ghee of olie
2 eieren, gesplitst
1/4 theelepel kardemompoeder
vers fruit voor erbij

Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius.
Vet een ondiep bakblik van 18x28 cm in. (of rond, 24 cm doorsnee)

Rooster het sesamzaad in een droge koekenpan op matig vuur 3-4 minuten, schud zachtjes met de pan heen en weer tot alle zaadjes goudbruin zijn. Haal ze meteen uit de pan om te voorkomen dat ze verbranden.

Doe het griesmeel, de suiker en de kokosroom in een grote steelpan; breng het mengsel op matig vuur al roerend in ongeveer 5 minuten aan de kook. Voeg de ghee of olie toe en blijf roeren tot het mengsel loskomt van de zijkant van de pan. Laat afkoelen. (Tot beneden 63  graden, anders stolt het ei straks.)

Klop de eiwitten tot zich stijve pieken vormen. Spatel de eiwitten met de eidooiers en de kardemom door het afgekoelde griesmeelmengsel. Schep het mengsel in het bakblik en bestrooi met het sesamzaad. Bak het in ongeveer 45 minuten goudbruin. Snijd er ruitjes van en serveer ze met vers fruit.

Ik vond het lekker om de griesmeel te koelen tot koelkasttemperatuur. Overigens is dit gerecht koemelkvrij en glutenvrij.

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Weesper Moppen - kast vol kookboeken 53

In mijn serie "Mijn kast vol kookboeken" vandaag aflevering 53, over:

Het Nederlands Bakboek
Recepten en historische verhalen voor de thuisbakker
van Gaitri Pagrach-Chandra

Van 2007 tot 2017 organiseerde Fusina Verloop met haar Wonderneming de verkiezing "Kookboek van het jaar". Het ging om boeken die in het afgelopen jaar in Nederland en België waren uitgekomen. In 2012 won het Nederlands Bakboek de hoofdprijs. Ik begrijp dat. Het is een fantastisch boek.

Dit zijn de winnaars per jaar:
2017 The Green kitchen at home (David Frenkiel en Luise Vindahl)
2016 Smokey Goodness (Jord Althuizen)
2015 Spuntino (Russell Norman)
2014 Koken tussen Vulkanen (Ko Sliggers)
2013 Polpo (Russell Norman)
2012 Het Nederlands Bakboek (Gaitri Pagrach-Chandra)
2011 Kookkaravaan (Yassine Nassir, Annelies Dollekamp, Marcel van Silfhout)
2010 Home Made (Yvette van Boven)
2009 12 maanden lekker eten (Albert Heijn)
2008 Raapsteeltje (Simone Kroon en Sandor Schiferli)
2007 De keuken van ons moeder (Filip Verheyden) 

Heb je ook de neiging om die allemaal te gaan kopen? Ik wel. Maar ik beheers me.

Gaitri Pagrach, zelf van Indiase komaf, kwam in Nederland wonen met haar Nederlandse man. Toen ze hier de culinaire roots probeerde te onderzoeken, leidde dat nergens toe, want "Nederlanders hebben geen kookcultuur".
Maar bij de bakker ontdekte ze allemaal traditioneel lekkers - en dat wilde ze stuk voor stuk zelf kunnen maken. Ze dook in onze oudvaderlandse recepten, en schreef dit boek, eerst voor de Engelse markt (Windmills in my oven), en toen voor de onze.

de Engelse versie

Het boek bevat niet alleen 87 heerlijke recepten, maar ook oude foto's van bakkers, vooral uit de tijd tussen de eerste en de tweede wereldoorlog, en net na de tweede. Elk hoofdstuk begint met een paar bladzijden geschiedschrijving, heerlijk om te lezen. De hoofdstukken zijn:
brood (bijv. Zeeuws kruidbrood)
kruidkoek (bijv. Oudewijvenkoek)
taart, koek en kleine traktaties (bijv. Oranjekoek)
vlaaien (bijv. paptaartjes)
koekjes (bijv. Janhagel)
pannenkoeken (bijv. drie-in-de-pan)
wafels (bijv. nieuwjaarsrolletjes)
en feest-eten (bijv. kruidnoten).

Mijn man heeft zeker tien keer het recept voor Zeeuws kruidbrood gebruikt, omdat het echt hetzelfde brood is als hij vroeger bij opa in Middelburg kreeg. En de amandelrondo's uit dit boek zijn ook heel erg de moeite waard.
Maar voor dit blog heb ik gekozen voor een eenvoudig, traditioneel koekje:
de Weesper mop.

Weesper Moppen stammen uit de 18e eeuw en komen uit - je raadt het al - Weesp. Weesp

is een kleine vestingstad in Noord-Holland, met stadsrechten sinds 1355. In 1988 hebben ze er een wereldrecord gevestigd met de grootste Weesper Mop: 115 kilo. Daar is toen een klein standbeeldje van gemaakt, zie foto: de Weesper Moppenbakker.

Een Weesper Mop is bijna gebakken amandelspijs. Maar dan met wat meer suiker, wat citroenrasp en een suikerlaagje. Het is weliswaar heel makkelijk, maar je moet het recept wel even goed hebben. Bij mijn eerste poging was het "deeg" te dun, en liep het koekje uit. Die waren ook heel lekker, overigens!

Je kunt een weesper mop vergelijken met de kokosmakroon (maar dan noten in plaats van kokos), maar ook met de verfijnde French Macaron (die met eiwitschuim en amandelmeel is gemaakt).
Een opvallende eigenschap is dat ze zowel melkvrij als glutenvrij zijn.

Ik ben wel een beetje creatief geweest met het recept. In het recept stond kant en klaar amandelspijs, maar ik maak dat graag zelf - en bovendien had ik het niet in huis. Verder had ik ooit gelezen dat je amandelspijs ook met andere noten kunt maken, Rutger van den Broek gebruikt bijv. vaak pecanspijs. Daarom heb ik mijn spijs gemaakt met gemengde noten. Daardoor wordt het koekje donkerder dan het origineel, maar ook voller en interessanter van smaak.
Als je zelf spijs maakt, moet je een beetje proberen met de hoeveelheid ei. Het moet net genoeg zijn om het deeg te laten "pakken", als je te veel gebruikt, loopt het koekje uit.
Hieronder staan de hoeveelheden die ik uiteindelijk zelf gebruikt heb. De instructies zijn een mengsel van het recept van Gaitri Pagrach, mijn eigen ervaringen en informatie van internet.

150 gram gemengde noten
180 gram kristalsuiker (plus een paar lepels suiker voor het laagje)
41 gram ei
1 theelepel gemalen, gedroogde citroenschil (andere soorten prima)
1 theelepel amandelextract (voor de geur vooral)

En je hebt een apparaat nodig waarmee je noten tot poeder kunt malen.
En anders kun je ook notenmeel kopen, amandelmeel of andere noten. Let erop dat er niks anders dan noten in mag zitten.

Zo pak je het aan:
Maal de noten met de suiker tot poeder. Maal niet te lang door, dan wordt het pasta omdat de olie vrij komt. (Of: meng het notenmeel met de suiker.)
Meng de citroenschil er goed door.
Voeg amandelextract en ei toe, en kneed tot het een samenhangend "deeg" is.
Maak er met behulp van plasticfolie een rol van 40 centimeter van (of 2 van 20 cm). 
Snijd de rol in 20 plakjes, en duw die met beide snijkanten in de suiker.
Laat 20 minuten liggen om te drogen. 
Leg ze op bakpapier op de bakplaat.
Bak de koekjes 10 minuten op 200 graden, tot de randjes net beginnen te bruinen.
Ik heb, om een egaal resultaat te krijgen, bij mijn tweede poging tien koekjes in een cirkel op een springvormbodem gelegd, en die gebakken terwijl ze ronddraaiden in mijn combi-oven. Anders worden sommige koekjes gaarder dan andere.

Mijn eerste poging (de achterste vier koekjes op de foto) gaf te platte koekjes, omdat er te veel ei in zat.
Mijn tweede poging (de voorste vijf koekjes op de foto) gaf koekjes die hun vorm behielden in de oven, maar ze lijken wel wat grover van structuur dan wat je op internet en in kookboeken ziet. Ik weet niet precies waar dat aan ligt, maar het heeft vast iets te maken met mijn gemengde noten :-)
Hoe dan ook: de koekjes uit beide ladingen waren heerlijk. Crunchy van buiten en een beetje taai van binnen.

Laat ik nog even aardig zijn en het recept van Gaitri ook delen.
300 gram amandelspijs, 1 eidooier, en 3 eetlepels suiker voor het buitenlaagje. 
Meng spijs en ei goed, zonder brokjes spijs. Verder hetzelfde verhaal als hierboven.

Ga je ze ook proberen? Ik vind het leuk om je resultaat te zien.


Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Cake met olie en yoghurt - kast vol kookboeken 51

Masterclass cakes. Toen ik zag dat Rutger van den Broek dit boek had geschreven, wist ik dat ik dat moest hebben. Mijn cakes zijn in het verleden vaak mislukt en daarom heb ik een beetje een cake-trauma.
Vandaag haalde ik het nog gloednieuwe boek uit de kast om cake te bakken voor mijn bezoek. Maar ik had een licht onmogelijke eis: geen melk, geen roomboter. De bakker kijkt me beledigd aan als ik daarom vraag! Maar Rutger heeft drie recepten opgenomen waarin olie wordt gebruikt, waaronder een mandarijnencake met olijfolie en yoghurt. Als ik geitenyoghurt gebruik, is het koemelkvrij.
De cake was heel lekker. Veerkrachtig, goed van smaak - en mooi gaar! Ik ben altijd zo blij als iemand me helpt een culinair trauma te overwinnen :-) Met deze cake kan ik eindeloos gaan variëren.

“Masterclass cakes” is in 2019 als derde verschenen in de masterclass-serie van Carrera culinair. Ik ben een beetje verbaasd over de eerst twee titels: “dips”, en “groente op de barbecue”. Wie heeft daar een masterclass in nodig?
Cakes daarentegen kunnen op duizend manieren mislukken. Rutger kan wel zeggen “het is heel makkelijk om te doen”, maar uit zijn do’s en don’ts blijkt duidelijk dat er van alles mis kan gaan. Maar mijn ervaring is: als je gehoorzaam doet Rutger schrijft, komt het meestal wel goed. Zo heb ik tegenwoordig een foolproof recept voor een biscuitbodem, zonder bakpoeder!

Het eerste recept begint pas op bladzijde 31, en tot dat punt krijg je uitgebreid uitleg over ingrediënten, hulpmiddelen, basistechnieken, decoratie etc. Tijdens de recepten verwijst Rutger daar steeds naar, zodat hij niet elke tip steeds hoeft op te schrijven.
Het boek omvat 40 recepten, in drie hoofdstukken: tijdloos & traditioneel, fris & fruitig, en warm & winters.
Er staat dus drie olierecepten in, en voor de rest moet je veel boter en suiker verwachten, en veelbelovende titels als “kokoscake met chocoladeganache”, “perenplaatcake” en “gembercake met honing”. Elk recept heeft een prachtige foto van Saskia Lelieveld, die bekend staat om haar kraakheldere voedselfoto’s met natuurlijk licht.

Het boek heeft ISBN 978904884842 en kost 16,99. De eerste druk is nog niet uitverkocht. 

En nu het recept van Mandarijnencake met olijfolie en yoghurt.
De opmerkingen *tussen sterretjes* zijn van mij.
Opmerkingen (tussen haakjes) heb ik toegevoegd omdat Rutger zelf in de inleiding uitlegt.

Rutger schrijft: Het klinkt misschien gek, een cake op basis van olijfolie, maar het kan echt heel goed. De combinatie van olijfolie en yoghurt maakt deze cake heerlijk zacht van structuur. Samen met de smaak van de mandarijn levert dat een heerlijke cake op.

Voor het beslag:
180 gram witte basterdsuiker
3 eieren (medium)
rasp van 2 mandarijnen
1/4 tl zout
150 ml milde olijfolie *dat is 137 gram*

100 ml volle yoghurt *geitenyoghurt kan ook*
225 gram tarwebloem (patent of gewoon)
2 tl bakpoeder

Verder nodig:
boter of extra olie voor het invetten
30 gram amandelschaafsel
75 gram abrikozenjam
poedersuiker om mee te bestuiven

Verwarm de oven voor op 160 graden.
Vet een cakevorm van 25 cm in met boter (of olie) en bekleed de bodem en twee zijkanten met bakpapier. 

Doe de witte basterdsuiker, eieren, mandarijnrasp en zout in een kom en klop deze kort door. Voeg de olijfolie en de yoghurt toe en klop het mengsel 1-2 minuten. Spatel er tot slot de bloem en het bakpoeder door en schep het beslag in de cakevorm. *Het is verstandig om bloem en bakpoeder eerst te mengen, of zelfs samen te zeven.*
Bak de cake in 55-70 minuten goudbruin en gaar. (Doe de sateprikkertest: als hij er schoon uit komt, is de cake gaar. Bovendien veert een gare cake terug als je er zachtjes op duwt.)
Laat de cake kort afkoelen en haal hem vervolgens met behulp van het bakpapier uit de vorm. Laat hem verder afkoelen op een rooster.

Verdeel het amandelschaafsel over een met bakpapier beklede bakplaat en rooster dit 7-10 minuten in een voorverwarmde oven van 170 graden.

Verwarm de abrikozenjam in een steelpannetje, wrijf hem door een fijne zeef en bestrijk de afgekoelde cake ermee. Strooi daar het geroosterde amandelschaafsel over en bestuif de cake voor het serveren met poedersuiker. 

Tip: In plaats van de mandarijnenrasp kun je ook de rasp van 1 sinaasappel, 1 citroen of 2 limoenen gebruiken in deze olijfoliecake.  

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Pap met appel uit de oven - Kast vol kookboeken 48

Het boekje dat in deze aflevering centraal staat, komt uit het uitverkoopkastje van onze boekhandel. Ik kan het nooit laten om even te kijken of er een buitenkansje tussen zit. Liefst een bijzonder thema, zodat het echt een aanvulling is op mijn verzameling.
Deze keer vond ik het boekje "Pap, muesli en granola". Natuurlijk kocht ik hem vanwege de granola, ik ben dol op het zelf maken van "crunchy muesli".
Wist je dat het woord cruesli een merknaam is, en fabrikanten zich daarom in bochten moeten wringen om een herkenbare naam te geven aan hun "knapperige muesli"? Het Engelse woord is granola, dus ik ging ervan uit dat het een van oorsprong Engels boek was. Maar nee: de oorspronkelijke titel is
"Gröt & muesli". Het is Zweeds! Gröt betekent pap, en is vast verwant aan onze "grutten".
Maar, hoewel ik het boek dus kocht vanwege de granolarecepten, heb ik voor deze aflevering gekozen voor iets anders: een van de pap-recepten. Pap heeft een oubollige reputatie, maar ik houd eigenlijk best van Brinta, Weetabix, griesmeelpap enzo. Tijd voor iets nieuws!

Het is geen dik boekje, het bevat ongeveer 50 recepten. Eerst papsoorten op basis van haver, gerst, rogge, en tarwe. Dan andere bereidingswijzen, de verwerking van restjes pap, en tenslotte nog een paar bladzijden met muesli, granola, fruit en jam.
Tussendoor wordt ook wat theorie behandeld over graansoorten, bereidingswijzen en gereedschappen.
Er wordt heel veel vers fruit gebruikt in de recepten, en bij elk recept staat ook een stukje over de geschiedenis of andere wetenswaardigheden. En een foto, ook heel belangrijk. Het verbazende is, dat ze erin zijn geslaagd om de pap aantrekkelijk te fotograferen :-)

Het boekje is in 2015 uitgekomen in het Nederlands, en gewoon nog nieuw verkrijgbaar. ISBN 9789044743203. Het is geschreven door Viola Adamsson, een Zweedse dokter die zich gespecialiseerd heeft in de Scandinavische voedingsgewoonten. Vandaar dat ze uitgebreid ingaat op de gezondheidsaspecten.

Ik heb dus gekozen voor een paprecept, maar dan wel een met een twist: pap met appel uit de oven. Eigenlijk staat er dat je speltvlokken en quinoavlokken moet gebruiken, maar mijn supermarkt had alleen de eerste, en het ging prima toen ik voor beide de speltvlokken gebruikte.
Als je de pap in de oven zet, ziet het er niet uit alsof het enige stevigheid gaat krijgen. Maar na een dik halfuur komt er toch wat lekkers uit de oven! Gaar, goudbruin en geurend. Ik vond het heel lekker, hoewel ik wat aanpassingen ga doen de volgende keer. Zo houd ik zelf meer van kaneel dan van kardemom, mag er best wat meer zout en suiker in (sorry dokter), en kan ik allerlei varianten bedenken met ander fruit.

Er staat in het boekje dat het 6 porties zijn, maar ik zou zeggen 3. Dan heb je zo'n 400 kcal per persoon binnen, een volledige maaltijd.

Pap met appel uit de oven
Een perfect ontbijt voor in het weekend. Bak de pap in de oven en zet de schaal op tafel.

70 gram speltvlokken
50 gram quinoavlokken (ik heb dus 120 gram speltvlokken gebruikt)
500 ml volle melk (geitenmelk, in mijn geval)
2 eieren
1 mespunt zout (mag best wat meer)
1/2 theelepel versgemalen kardemom
1 eetlepel ruwe suiker (mag best wat meer)
60 gram rozijnen
1 appel in stukjes

Kardemom komt uit Zuid-Oost-Azie en is in Scandinavie een veelgebruikte specerij sinds de Vikingen het meenamen. Zweedse koffiebroodjes smaken er bijvoorbeeld naar. Wikipedia zegt dat het naar bergamot, citroen en kamfer ruikt. Die kamfer is de reden dat ik er niet zo dol op ben, het doet me te veel aan zeep denken. De volgende keer gebruik ik speculaaskruiden, daar zit ook wat kardemom in, en in mijn tijd bij de Daring Bakers waren speculaaskruiden mijn handelsmerk :-)

Goed, het recept:
Verwarm de oven voor op 200 graden.
Meng de vlokken met de melk, de eieren en de overige ingrediënten in een kom. Giet het mengsel in een ingevette ovenschaal (oppervlak ongeveer 500 vierkante centimeter).
Bak ongeveer 25 minuten in het midden van de oven. 
(Bij mij duurde het 35 minuten tot de pap goudbruin was en wat stevigheid had. Vervolgens heb ik het nog 10 minuten laten afkoelen om wat op te stijven.)

Strooi wat ruwe suiker over de pap.
Serveer de pap met een beetje vanilleyoghurt of melk. (Dat zou ik nou weer niet doen.)

Ik vond de gare speltvlokken heel lekker om te eten. Ze hebben nog een vlokkenstructuur maar zijn toch helemaal zacht. Ze nemen natuurlijk de smaak aan van je vulling, maar zelf voegen ze ook wat extra's toe, iets nootachtigs.
Ik kan me zo voorstellen dat bessen ook heerlijk zijn in dit recept. Of walnoten bij de appel. Of veel rozijnen erin en dan keukenstroop erbij eten. 

Hoe dan ook: eet smakelijk!

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.
Voor mijn galerij met alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Brood-roos met pesto - kast vol kookboeken 47

Voor meer informatie over mijn project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.

Zoet zonder zuivel. Dat is mijn nieuwste bakboek. Bruikbaar voor iedereen met lactose-intolerantie of koemelkallergie. 
Het is geschreven door Erica Schot, die al eerder "Lekker zonder koemelk" schreef. Dat was een basiskookboek, en "Zoet zonder zuivel" is een bakboek. Het zijn trouwens niet allemaal zoete recepten, in het broodhoofstuk staan ook hartige gerechten. 
Beide boeken zijn nieuw verkrijgbaar: ISBN 9789402164190 en 978940213878.

Het boek bevat meer dan 120 recepten, van toetjes tot taarten en van bonbons tot krentenbollen. Ook verjaardagstaarten en kruidnoten kwam ik tegen!
Het boek ziet er vrij eenvoudig uit, maar van elk recept is een kleurenfoto opgenomen (hoewel je soms zelf even moet uitzoeken welke foto bij welk recept hoort). 
Het niveau is niet heel hoog, en dan bedoel ik de moeilijkheidsgraad, maar ook de kwaliteit van de receptuur. Maar de recepten zijn getest en zouden moeten lukken. En ze zien er heel lekker uit!
Erica heeft veel variatietips opgenomen, en in de inleiding ook wat uitleg over verschillende soorten plantaardige melkvervangers.
Ik ben heel blij met mijn nieuwe boek en raad het iedere bakker die melkvrij moet (of wil) bakken aan.

Vandaag heb ik een van de recepten geprobeerd: de broodroos met pesto. Het is een hartig Italiaans broodrecept, maar dan omgetoverd tot roos. Het mag er dan ingewikkeld uitzien, het is een eenvoudig kunstje om te leren.

Broodroos met pesto
*opmerkingen tussen sterretjes zijn van mij* 

Voor het deeg:
7 gram droge gist
50 ml warm water *niet te heet, dan gaat de gist dood*
200 ml plantaardige melk *Erica gebruikt rijstmelk*
2 theelepels Italiaanse kruiden
1 theelepel zout
1 ei
500 gram bloem
ronde ovenschaal, 25 cm
Voor de vulling:
75 gram plantaardige margarine
50 gram basilicum pesto
*ik heb alleen pesto gebruikt als vulling, geen margarine*

Week de gist in het warme water. 
*Eigenlijk hoeft dat niet met de Nederlandse instantgist, maar het kan geen kwaad. Lees hier uitleg.*
Verhit de rijstmelk totdat deze bijna kookt. Voeg, van het vuur af, de margarine, de Italiaanse kruiden en zout toe en roer totdat de margarine is gesmolten in de melk. Kluts het ei en voeg deze, samen met de gist, toe aan de melk. 
*Wacht even tot de melk onder de 63 graden is, anders stolt het ei.*
Zeef de bloem in gedeelten door de melk. Kneed met de hand totdat er een samenhangend deeg ontstaat.
*Ik had iets meer bloem nodig voor het brooddeeg. Het deeg is goed als het nog net een beetje aan je vinger plakt, als plakband. En ik kneed wel wat langer dan "tot het samenhangt": ik kneed tot het soepel en elastisch is, omdat het brood is.*
Vorm een bal en laat deze, in een schaal, afgedekt met een vochtige theedoek, op een warme, tochtvrije plek, ongeveer een uur rijzen.

Verwarm de oven voor op 200 graden. 
Vet de ovenschaal in en bestuif met bloem. Meng de margarine en de pesto. Rol het deeg, op een met bloem bestoven oppervlak, uit tot een grote lap deeg. Druk hier rondjes uit met een doorsnede van ongeveer 5 cm. 
Smeer op ieder rondje een beetje van het pestomengsel. Vouw ieder rondje tweemaal dubbel en zet in de ovenschaal. 
*Ik heb het brood ook nog met losgeroerd ei bestreken, voor een mooie glans.*
Bak in de voorverwarmde oven van 200 graden voor ongeveer 40 minuten, draai na 10 minuten de oven omlaag naar 175 graden om verbranding te voorkomen. 
*Ik heb mijn heteluchtoven 30 minuten op 190 en 10 minuten op 160 laten bakken, en het brood was mooi gaar.*

Als je ook de variaties wilt, of meer recepten, dan moet je zelf Erica's boek maar kopen! :-) En kijk ook even naar de Facebookpagina die bij haar boeken hoort: https://www.facebook.com/lekkerzonderkoemelk

Walnotencake met kaneel - kast vol kookboeken 46

Het blad "Australian Women's weekly" is een populair maandelijks (!) tijdschrift. Soms geven ze specials uit, die eruit zien als dikke magazines, maar omdat ze het zelf "book" noemen, mag mijn special meedoen met "Mijn kast vol kookboeken". 
Kennelijk had een Schotse dame een abonnement op dit Australische tijdschrift, anders had ik het niet in Dumfries in een kringloopwinkel gevonden :-)

De special die ik vond, heet "100 classic cakes". Meer is het ook niet: 100 recepten, een index, een omrekentabel en een woordenlijst. Maar dan heb je ook wel driedubbelgeteste recepten voor 100 klassiekers. Angel food cake, black forest cake, New York cheesecake, hummingbird cake...

Ik heb gekozen voor walnotencake met kaneel, een recept waar ik alles voor in huis had en dat makkelijk melkvrij te maken is. Het is wel een zwaar product: er zitten even veel calorieën in als in 10 grote gevulde koeken! Maar dat geldt ook bijna voor een Nederlandse cake met 200 gram bloem, boter, suiker en ei.

Overigens heb ik in aflevering 16 ook al gekozen voor een walnotenkoek met kaneel. Die was wat steviger - deze is een cake en hij wordt ook nog eens met siroop doordrenkt. 

Walnotencake met kaneel
(Cinnamon & walnut syrup cake)

3 eieren
165 gram fijne kristalsuiker
110 gram zelfrijzend bakmeel
3 theelepels kaneel
185 gram roomboter, gesmolten (of geklaarde boter / ghee)
80 gram grofgehakte walnoten
Voor de suikersiroop:
220 gram fijne kristalsuiker
180 gram water
(Ik heb maar de helft van de siroop gebruikt, dat was meer dan genoeg.)

1. Verwarm de oven voor op 180 graden, 160 als je een heteluchtoven hebt. Vet een vierkante 23-cm vorm in, en bekleed met bakpapier.
2. Klop de eieren in een kleine mengkom met de mixer, tot het dik en romig is. Voeg de suiker geleidelijk toe, voeg nieuwe toe als de vorige is opgelost. Klop de gezeefde bloem en kaneel erdoor, in twee delen. Klop de gesmolten boter erdoor en roer vervolgens de walnoten erdoor.
Doe in de bakvorm en bak 30 minuten. 
3. Maak ondertussen de siroop, want die moet straks heet over de hete cake. Doe daarvoor suiker en water in een pan, breng al roerend aan de kook en kook 5 minuten zachtjes, zonder deksel. 
4. Laat de cake vijf minuten staan en keer hem dan om. Er staat: op een fijn rooster, maar daar is de cake veel te delicaat voor. Op een snijplank werkt beter. Giet de hete siroop over de cake (ik heb dus maar de helft gedaan). 
Eet de cake warm of koud (maar ik adviseer op kamertemperatuur). 

Was het lekker? Jawel. Maar niet zo lekker dat ik hem nog eens wil maken. Als je van zachte, zoete cake houdt, en van kaneel en walnoten, dan is dit wat voor jou. 

---
Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier.

Cornish pasties - Kast vol kookboeken 44

In 2016 waren we op vakantie in Cornwall. Na een flinke wandeling langs de kust aten we op een muurtje bij een drooggevallen haventje cornish pasties. Dat is een mooie herinnering, en ik nam me voor om thuis zelf een keer pasties te bakken. Vandaag heb ik dat eindelijk gedaan.

Cornish pasties zijn traditionele eenpersoonspasteitjes uit Cornwall. Al eeuwen geleden maakten de vrouwen van mijnwerkers ze voor hun mannen, en gaven ze mee als lunch. De dichtgeknepen deegrand diende dan als handvat voor het eten. Tegenwoordig zijn er allerlei varianten, maar de traditionele versie bevat rundvlees, ui, koolraap en aardappel. De vulling gaat rauw in het deeg, en tijdens het garen (wat best lang duurt) zuigen de aardappelblokjes het vocht op, waardoor de bodem stevig blijft.

Het recept dat ik heb gebruikt, komt uit "Het complete bak kookboek". Het is een deel uit de serie "Essential cookbooks" van Murdoch Books in Australië: The essential baking cookbook. Het is in het Nederlands uitgegeven door de Lantaarn, en tweedehands goed verkrijgbaar, ISBN 9789054263920.

Het is een buitengewoon fijn bakboek. Het doet erg Engels aan, en dat is geen wonder, want de Australische keuken is gevormd door de Engelse. Het boek begint met de geschiedenis van het bakken, een woordenlijst, en een overzicht van keukengerei. Vervolgens behandelt het tea-recepten, cakes, taarten, koekjes, plaatkoek, zoete en hartige baksels, brood en feesttaarten. Tussendoor komen nog allerlei speciale bereidingen en tips voorbij, en overzichten van "wat kan er mis zijn gegaan", compleet met foto's en oplossingen.

Het boek staat helemaal vol met heerlijke dingen en prachtige foto's. Het zijn  veel traditionele recepten die je voorbij ziet komen: scones, Lamingtons, Schwarzwalder kirsch, tarte tatin, pithivier, fougasse, brioche, carrot cake, croquembouche, croissant.
Maar er blijft ook voor mij nog genoeg over om nieuwsgierig naar te zijn. Tolhuiskoekjes, chocoladekoek met muntroom, crispbread, kolibrietaart. Het leven is te kort om alles te bakken waar je zin in hebt.

Vandaag heb ik dus voor Cornish pasties gekozen. Het was een erg geslaagd recept: de deegkorst was heerlijk bros en gaar, de vulling smaakte heel traditioneel. Ik heb ze als avondeten gemaakt, en dan wil een grote eter er wel twee. Maar met één pasty heb je een fatsoenlijke lunch van zo'n 400 à 500 kcal.

Cornish pasties
6 stuks

Voorbereiding: 35 minuten + 20 minuten koeltijd
Baktijd: 45 minuten

Voor het korstdeeg:
310 gram tarwebloem
zout
125 gram koude (!) roomboter, in blokjes
4-5 eetlepels ijswater

Voor de vulling:
160 gram rundvlees, fijngehakt
1 kleine aardappel, kleingesneden
1 kleine ui, fijngesneden
1 kleine wortel, fijngesneden
1-2 theelepels worcestershiresauce (worcestersaus)
2 eetlepels runderbouillon
zout en peper

En dan nog:
1 ei, losgeroerd
groente voor erbij

1. Vet een bakplaat licht in. (Of leg er bakpapier of bakfolie op.)
Zeef de bloem en een snufje zout in een grote kom en wrijf de koude boter er met uw vingertoppen door, tot het mengsel op fijn broodkruim lijkt.
Maak een kuiltje in het midden en voeg bijna al het water toe.
Meng met een vlak mes (maak snijbewegingen), tot er zich "kralen" vormen. Voeg als het deeg te droog is meer water toe. (Met onze Nederlandse bloem is het aannemelijk dat je meer water nodig hebt.)
Breng het deeg over op een met bloem bestoven werkvlak en vorm het tot een bal. Leg deze in plastic gewikkeld 20 minuten in de koelkast.
2. Verhit de oven voor op 210 graden. Meng het vlees, de aardappel, ui, wortel, worcestersaus en bouillon in een kom. Breng op smaak met zout en peper (niet te weinig!).
3. Verdeel het deeg in 6 porties. Rol elke portie uit tot een nette cirkel van 16 cm doorsnee. Doe 1/6 van de vulling op een deegrondje.
4. Kwast de randen in met geklutst ei. (Ik doe dat niet. Ei maakt het deeg glibberig, en in mijn ervaring blijft een goed deeg beter aan zichzelf plakken.)
Breng beide zijkanten van het deeglapje omhoog om de vulling in te sluiten en knijp de rand dicht. Doe dat op de tradionele manier met je vingers om en om, kijk, zo.
Bestrijk het deeg met ei.
Bak ze eerst 15 minuten op 210 graden en vervolgens nog 30 minuten op 180 graden. Ze moeten mooi goudbruin worden.

Serveer met groente(salade).
Eet smakelijk!

Voor meer informatie over het project "Mijn kast vol kookboeken", klik hier. En voor de galerij van alle afleveringen tot nu toe, klik hier.

Pizzacrackers - Kast vol kookboeken 42

Op hun eerste echte vakantiedag wilde ik de kinderen trakteren bij de lunch. Ik trok "Pizza's en tosti's" van Anne Wilson uit de kast. Je weet wel, de Anne Wilson van de drieduizend miniboekjes.
Maar omdat het al bijna etenstijd was, en ik niet naar de winkel wilde, zat het er niet in om pizzadeeg te maken, of een gerecht te maken met ingrediënten die ik niet in huis had. 
Daarom heb ik me losjes laten inspireren door al die lekkere recepten. 
 
Het gaat dus om "Pizza's en tosti's" van Anne Wilson, ISBN 3895084808. Je kunt deze boekjes overal en nergens voor een habbekrats aanschaffen. Oorspronkelijk verschijnt deze serie in het Engels bij Uitgeverij Murdoch, en dit boekje heette "Pizza's en melts". Dat was nieuw voor me, die "melts". Ik denk dan aan chocoladecallets, of aan kaarsenwasblokjes. Maar "melt" wordt in het Engels gebruikt in gerechten als "tuna melt" (tosti tonijn met gesmolten kaas) en "ham and cheese melt (ham-kaas-tosti). Weer wat geleerd.

Het boekje doet precies wat het belooft: half pizzarecepten, half tostirecepten. In het register achterin is het onderverdeeld in groente, ham, kip en kalkoen, nagerechten, pizza's, tostigerechten en vis. Daardoor staan recepten wel dubbel in de lijst: een pizza met ham staat onder "ham" en onder "pizza". Er blijven 67 unieke recepten over. 
Je zult klassiekers vinden, maar ook tosti met banaan en chocola, mozzarellawentelteefjes, kalkoenmuffins en pizza met appel en gember. 

O nee... nu heb ik Brigitte Kaandorp in m'n hoofd, met haar "Tosti kaas-appel-kaneel". Maar dat terzijde. 

Alle gerechten zijn gefotografeerd, meestal in een groepscompositie waardoor je soms even moet zoeken naar de foto die bij je recept hoort. Maar het ziet er allemaal heerlijk uit.

Wat ik zelf heb gedaan, is minipizza's maken met plakjes hartige-taart-deeg. Het werden een soort pizzacrackers, en ze waren heerlijk. 

Snijd voorzichtig nog net bevroren plakjes hartige-taart-deeg in twee driehoeken. (Twee plakjes, dus vier driehoeken, per persoon is redelijk.) Besmeer ze met pizzasaus *. Doe er blokjes ham of salami op, een beetje Italiaanse kruiden, wat geraspte kaas... wat je maar lekker vindt eigenlijk. Zorg dat de vulling niet te nat is, anders wordt je pizza zompig.

Doe ze een kwartier in een hete oven (230 graden of zo) en check of ze gaar en bruin zijn, en de kaas goed gesmolten. Ik ga ze de volgende keer iets langer en iets minder heet doen, want de randjes en de kaas waren al knapperig, maar het midden nog een beetje taai. Een beetje experimenteren dus :-)

* Pizzasaus: dat kun je in de winkel kopen in potjes, maar je kunt het ook zelf maken. Op een eenvoudige mixmanier: ketchup, italiaanse kruiden, knoflook, zout, peper. Of een wat uitgebreidere manier: bak wat gesnipperde ui en knoflook, voeg gezeefde tomaat toe en kruiden, zout en peper. Eventueel nog pureren met de staafmixer.

Nou, en dan krijg je zoiets:

Eet smakelijk!